CÁC CHỨNG TÊ LIỆT » Thoái Hoá Thần Kinh

CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỮA BỆNH PARKINSON ? @


 PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng : Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh, gây ra tình trạng run tây chân, cứng cơ bắp và rối loạn vận động, thường xảy ra sau 60 tuổi. Hiện nay bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa. ThS.BS Trần Ngọc Tài - phó trưởng khoa thần kinh Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM - cho biết có đến 5-10% bệnh nhân dưới 40 tuổi mắc phải căn bệnh Parkinson. Điều trị bệnh thế nào ? chính là vấn đề đang được nhiều người quan tâm


 
CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỮA BỆNH PARKINSON ?

  PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng  
       
   Bệnh Parkinson là một bệnh thoái hóa thần kinh, gây ra tình trạng run tây chân, cứng cơ bắp và rối loạn vận động, thường xảy ra ở người sau 60 tuổi. Hiện nay bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa. ThS.BS Trần Ngọc Tài - phó trưởng khoa thần kinh Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM - cho biết có đến 5-10% bệnh nhân dưới 40 tuổi mắc phải căn bệnh Parkinson. Điều trị bệnh thế nào ? chính là vấn đề đang được nhiều người quan tâm

 I.  NGUYÊN TẮC CHUNG
1.Phát hiện bệnh sớm để có chỉ định điều trị đúng
- Bệnh Parkinson chỉ tập trung và chữa các triệu chứng do  Bệnh Parkinson gây ra 
- Hội chứng Parkinson : thì cần chữa thêm bệnh, mà bệnh đó là nguyên nhân gây ra Hội chứng Parkinson
- Thận trọng loại trừ các chứng run liệt không phải bệnh Parkinson hay không phải Hội chứng Parkinson
2.Không có phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân. Chọn dùng thuốc tuỳ  giai đoạn bệnh, mức độ biểu hiện mỗi loại  triệu chứng,  thể chất cơ địa đáp ứng thuốc.  Vì vậy thầy thuốc cần theo dõi, khám bệnh kỹ  để ra y lệnh phù hợp, có thể thay đổi thuốc kịp thời
3.Bệnh ở giai đoạn đầu
:
- Cần cân nhắc chọn dùng thuốc và liều lượng thuoc. Các chuyên gia khuyến cáo hãy để dành Levodopa và các thuoc đồng vận Dopamin, càng về sau càng tốt. Vì 2 lý do
- Dùng Levodopa và các thuoc đồng vận Dopamin các thuốc càng sớm thì nguy cơ gây các rối loạn vận động càng cao, nhất là đối với ở người cao tuổi
- Dùng Levodopa và các thuoc đồng vận Dopamin sau 5-10 năm hiệu lực sẽ giảm dần rồi mất tác dụng điều trị, nguy cơ người bệnh không có thuốc đặc hiệu để chữa.
- Nếu phải dùng thì hãy dùng liều thấp, hay kết hợp với thuocs Đông y để giảm được liều, và hạn chế được tác dụng phụ , độc chất của  Levodopa
- Giai đoạn sớm của bệnh, nếu dùng Levodopa và các thuoc đồng vận Dopamin, nên uống thuốc lúc no để giảm tác dụng phụ như buồn nôn, nôn. Khi bệnh tiến triển, uống thuốc ít nhất 1 giờ trước ăn hoặc 2 giờ sau ăn có thể giúp thuốc tác dụng tốt hơn.
4.Bệnh ở giai đoạn tiến triển
:
- Có sự hợp tác chặt chẽ của bác sỹ, người bệnh và thân nhân của họ
- Dùng thuốc tăng dần liều để bệnh nhân có thể thích nghi
- Tác dụng không mong muốn của các thuốc chữa Parkinson Tây y có nhiều là: những cử động máy giật không tự chủ của tay và chân (loạn vận động), khô mắt, khô miệng, rối loạn giấc ngủ, loạn nhịp tim , nhịp tim nhanh, dị ứng, hạ huyết áp tư thế, , đau bụng, buồn nôn, khó tiêu, táo bón… liều cao có thể gây lú lẫn, ảo giác, kích động. Vì vậy cần
     + Theo dõi sát bệnh nhân để xử lý tình huống kịp thời
     + Cân nhắc giữa việc cải thiện triệu chứng và tác dụng ngoại ý
-Điều trị triệu chứng và điều trị tác dụng phụ của thuốc : cần dùng đến các phương pháp không dùng thuoc như châm cứu , xoa bóp bấm huyệt , tập vận đông và phương pháp dùng thuốc Đông y là lựa chọn hợp lý. Nếu được bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh hướng dẫn tập các bài tập chức năng của các vận động, nói, nuốt...  chức năng hướng nghiệp...   
5.Bệnh ở giai đoạn tàn phế: cộng với những biến chứng vận động do Levodopa gây ra, đôi khi gây tàn phế nhanh hơn, và nặng thêm. Nên bác sĩ phối hợp chặt chẽ với người thân trong gia đình để kiên trì chăm sóc.

II. THUỐC TÂY ĐIỀU TRỊ PARKINSON

1.     
LEVODOPA
Chuyển hoá trực tiếp thành dopamin
Viên nén 0,1 g; 0,25 g; 0,5 g.Uống sau  ăn no.
-Liều ban đầu:  250 đến 500 mg x 2 lần /ngày . Duy trì: 3000-6000 mg/ ngày chia 3 lần
 HC liệt cẳng chân: 50 mg 1-2 giờ trước khi đi ngủ (dùng kèm thuốc ức chế decarboxylase-dopa.)
Lưu ý :Đạm ngăn cản sự hấp thu levodopa làm ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc.Do đó, nên chia bữa ăn đạm thành nhiều lần, hoặc ăn vào ban đêm để cơ thể không bị thiếu đạm.  
-Tác dụng phụ
Buồn nôn, nôn, chán ăn; Xuất huyết tiêu hóa ở BN loét dạ dày tá tràng;
Hạ huyết áp do tư thế, rối loạn nhịp tim; Giảm bạch cầu và giảm tiểu cầu.
Trầm cảm, mê sảng, ảo giác (đặc biệt ở người già),mất ngủ.
Cử động thiếu tự chủ bất thường hay rối loạn vận động,;
Men gan tăng nhẹ, urea máu (BUN) và axit uric;
Thuốc chỉ có hiệu quả trong khoảng 5 -10 năm đầu; Sau vài năm hiệu quả của thuốc sẽ kém đi và các triệu chứng trở nên khó kiểm soát.

2.     
NHÓM ĐỒNG VẬN DOPAMIN
Tác động tại synapse dopaminergic Đứng hàng thứ 2 sau levodopa về hiệu quả kiểm soát tất cả các triệu chứng chính của bệnh Parkinson. Các thuốc hiện có là:
•  Bromocriptine (Parlodel®) liều điều trị 7.5-40 mg/ngày
•  Pergolide (Permax®) 0.75-4 mg/ngày
•   Pramipexole (Sifrol®) 1.5-4.5 mg/ngày
•  Ropinirole (Requip®) 4-24 mg/ngày.
•  Piribedil td kích thích thụ thể dopamin D2 hậu synape của thể vân, được chỉ định điều trị bệnh Parkinson gđ sớm, đơn trị liệu hoặc dùng phối hợp với L – DOPA và các thuốc khác.
 Trivastal

3. NHÓM ỨC CHẾ SỰ HUỶ DOPAMIN

      NHÓM ỨC CHẾ COMT ( Catechol O-methyl transferase) : tác dụng làm tăng tính khả dụng sinh học của L-Dopa và kéo dài thời gian bán huỷ của nó,  cho phép giảm liều levodopa vì vậy thuốc không có hiệu quả nếu không có l-dopa. ,  TD phụ tương tự L-dopa nhưng làm tăng xuất độ tiêu chảy, rối loạn chức năng gan. Cần kiểm tra men gan 2 tuần/lần
•  Entacarpone (Comptan®): Hiện nay, có tại Việt nam ở dạng viên kết hợp STALEVO® (Levodopa, Entacapone, Carbidopa). Dùng thuốc nguyên viên nén, không bẻ nhỏ.
•  Tolcapone (Tasmar®) Là chất ức chế men Catechol O-methyl transferase (COMT) . Liều 100mg-600mg/ngày. Hiện nay chưa có tại VN
     NHÓM ỨC CHẾ MAO-B
Séligiline, Rasagiline: ít có trên thị trường VN

4.THUÔC KHÁNG CHOLINERGIC

Trihexyphenidyl Chữa run là tốt nhất. Nhưng TD phụ nhiều đối với người già  lú lẫn, giảm trí nhớ, ảo giác, khô miệng, mờ mắt, táo bón, nôn, bí tiểu, làm nặng thêm glaucoma góc đóng). Nên không sử dụng Trihexyphenidyl cho Bn  >70 tuổi.
Liều dùng:  bắt đầu với liều thấp tăng dần cho đến liều trung bình 0,5-2,0 mg 3 lần/ ngày.
Amantadine: Chống loạn động rõ ở các bn nặng . Khuynh hướng giảm cứng cơ và bất động hơn là run. Khởi đầu100 mg/  buổi sáng, tăng dần đến 100 mg 3 lần/ ngày nếu cần
TD phụ: livedo reticularis, phù cổ chân, lú lẫn, ảo giác, mất ngủ, và các TD phụ  kháng cholinergic nhẹ.
Propranolol:  ức chế beta td trung ương, có hiệu quả hơn những thuốc chống cholinergic trong điều trị run. Khi dùng thuốc cần lưu ý huyết áp và xem xét các chống cđ của thuốc; nên dùng liều nhỏ tăng dần theo đánh giá td  trên ls. Liều tối đa có thể 120-160mg/24 giờ.

 III. KẾT HỢP ĐÔNG - TÂY Y CHỮA TRIỆU CHỨNG VÀ BIẾN CHỨNG : 

1. Yếu liệt, đau nhức, mỏi mệt : Các liệu pháp châm cứu, thuỷ châm, hồng ngoại, xoa bóp, bấm huyệt. tập vận động, thuốc bó đắp giảm co cứng cơ....để giảm đau nhức, mạnh cơ bắp, giảm căng thẳng, mệt mỏi.
2. Ăn uống kém, gày yếu suy nhược : dùng thuốc Bắc theo chẩn đoán bát cương, chủ yếu bổ tỳ khí 
3. Dễ té ngã: điều trị theo nguyên nhân
• Do đông cứng: tăng cường dopaminergic
• Do tụt huyết áp tư thế : thuốc Dông y dùng thang Thiên ma câu đằng ẩm hay Kỷ cúc địa hoàng hoàn. Thuốc Tây dùng (Flurinef, Midodrine)
•Do mất phản xạ tư thế : điều chỉnh bằng châm cứu huyệt Suất cốc, Phong trì, Thiên trụ … sử dụng  dụng cụ hỗ trợ đi lại. Bệnh nhân cũng được các chuyên gia thần kinh hướng dẫn cách bước đi dài hơn để giảm được các triệu chứng.
4.Rối loạn giấc ngủ:
• Dùng thuốc đông y hay châm cứu  theo chẩn đoán bát cương
• Thuốc Tây :
- Citalopram (Celexa®) xuất độ td phụ thấp, tác động nhanh, liều 20 mg/ngày.
- Nortriptylme hoặc Amitriptyline: thích hợp với người trẻ mất ngủ.
5.Ảo giác: 
    Thường do td phụ và ngộ độc từ các thuốc điều trị ( kháng cholinergic, thuốc đồng vận dopamin,  l-dopa), trước tiên phải giảm liều thuốc.
     Nhưng trị ảo giác bằng nhóm thuốc chống loạn thần sẽ làm bệnh Parkinson xấu đi, nên thận trọng. Thuốc hiện nay được lựa chọn là
• Clozapine : hiệu quả trong kiểm soát ảo giác mà không làm xấu đi chức năng vận động, Có thể bắt đầu với liều 12.5 mg vào buổi tối và tăng chậm. Hầu hết bệnh nhân cần khoảng 50 mg/ngày.
• Các bài thuốc bổ tâm an thần Đông y : sẽ không có hoặc không đáng kể tác dụng phụ
6.Sa sút trí tuệ: giảm bớt thuốc điều trị (đặc biệt là thuốc kháng cholinergic và selegiline). Đơn trị liệu L-dopa ít có biến chứng sa sút trí tuệ.
7.Táo bón và vấn đề tiết niệu: Các thuốc chống cholinergic có thể làm nặng thêm rối loạn này
-Chữa táo bón bằng chế độ ăn nhiều xơ , chất mát, thuốc Đông y tỏ ra hiệu quả. Rất hạn chế dùng thuốc  nhuận tràng hay thuốc sổ Tây y
-Tiểu thường xuyên và tiểu gấp: dùng Oxybutynin hoặc Tolterodine.
8.Các vấn đề khác như chóng mặt, chảy nước dãi, nuốt khó, nói khó cũng thường gặp trong bệnh Parkinson nhất là giai đoạn tàn phế. Các liệu pháp châm cứu , bấm huyệt, thuocs tahng  là cần thiết 

ĐÔNG Y CHỮA BỆNH PARKINSON ( 02-12-2019 )
PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng  : ...nên giảm được các triệu chứng của bệnh . Chữa các tác dụng phụ do độc chất thuốc Tây gây ra như : co cứng cơ, đau nhức mỏi, táo bón , mất ngủ, kém ăn, suy nhược, giảm sức đề kháng…Vì vậy điều trị bệnh Parkinson bằng Đông Y và kết hợp Đông – Tây y đang là một trong những phương pháp điều trị được ưa chuộng nhất hiện nay. Do những lý do trên và lợi ích lâu dài về sức khỏe mà nó đem lại.


 PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 





IV.CÁC PHƯƠNG PHÁP MỚI CÓ THỂ SỬ DỤNG 
 
PHẪU THUẬT
Chỉ áp dụng khi điều trị nội khoa thất bại và BN  không có sa sút trí tuệ rõ. Thủ thuật
1  Rạch cầu nhạt :  phương pháp phá hủy cầu nhạt hoặc nhân VOA hoặc nhâm VIM của đồi thị ngày càng cho kết quả khả quan.bất động, cứng đờ, và run ở đối bên.
2. Rạch đồi thị : run đối bên, cứng đơ.
3. Cấy ghép tế bào gốc vào não để các tế bào này biệt hóa tiết ra Dopaminne.. Vẫn còn đang thực nghiệm.
4. Xạ phẫu 
KÍCH THÍCH ĐIỆN NÃO SÂU (DBS) ĐỂ TĂNG TIẾT DOPAMIN
    DBS tạo xung điện : cấy  vào vùng liềm đen-thể vân 1 thiết bị điện cực, nối với một máy tạo xung siêu nhỏ ở dưới da ngực hoặc bụng. Máy tạo xung nối tới thiết bị cầm tay chạy hệ điều hành iOS.
    Lợi điểm : là tổn thương mô tối thiểu. Có đáng kể hiệu quả, và có thể giảm liều thuốc dùng.
    Bất lợi : đắt tiền, mất thời gian lập trình điều chỉnh, nguy cơ trục trặc máy móc, nguy cơ nhiễm trùng.Hiện nay ở VN, bv Nguyễn Tri Phương đã áp dụng kĩ thuật này 
DINH DƯỠNG THẦN KINH CHỐNG GỐC TỰ DO
Coenzim Q-10 chất chống oxy hóa
Olimpiq SXC 250% SL giúp phục hồi tế bào tốt
Thuốc ngăn chặn hoạt động của Glutamat, phá hủy tế bào thần kinh
Selegiline: có một ít tác dụng trong hai năm đầu.
 
V.PHÒNG BỆNH VÀ HẠN CHẾ TIẾN TRIỂN NẾU ĐÃ BỊ BỆNH
  Cần có chế độ ăn uống , tập luyện , sinh hoạt .... sinh hoạt khoa học:

1.Thức uống :
-Uống khoảng 2lít nước 1 ngày
-Nước  trà xanh cafe hợp lý đều đặn .
-Tránh sử dụng thuốc lá, bia rượu và các chất kích thích
2. Thức ăn
-   Thực dơn hàng ngày : đa dạng, đầy đủ và cân đối dưỡng chất.
- Đặc biệt là loại giàu flavonoid như: quả việt quất, mâm xôi, dâu tây, anh đào, nho, táo, lê và trái cây họ cam quýt; Loại giàu chất xơ như rau xanh, trái cây tươi, đậu nành, các loại ngũ cốc nguyên hạt,
- Kiêng hoặc hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo và cholestoron, đường, muối, các chất cay nóng
3.Tập thể dục và tắm nắng đều đặn khoa học,
4.Tự xoa bóp bấm huyệt vùng đầu mặt cổ kết hợp Hợp cốc  
Mời bạn đón xem bài : TỰ XOA BÓP BẤM HUYỆT PHÒNG VÀ TRỊ CÁC BỆNH THOÁI HOÁ NÃO
5. Môi trường sống không bị nhiễm:  nhất là các thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ,... 

 PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 


 Mời bạn đón xem:
CHÂM CỨU CHỮA CÁC DI CHỨNG LIỆT 
THUỐC ĐÔNG Y CHỮA CÁC DI CHỨNG LIỆT 

 


CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn