CẢM CÚM VÀ DICH » Dịch SARS-CoV-2

COVID-19 : CẬN LÂM SÀNG


PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng COVID-19 : CẬN LÂM SÀNG  Các yếu tố nguy cơ dựa trên kết quả cận lâm sàng bao gồm:Tăng CRP, procalcitonin, interleukin-6 và ferritin. Giảm bạch cầu lympho, suy kiệt tế bào T CD4 và tế bào T CD8, tăng bạch cầu.Tăng D-dimer và troponin. LDH tăng cao. D-Dimer tham số đông máu, aPTT Xquang và CT: có hình ảnh tổn thương viêm phổi đặc thù của covid -19, Xét nghiệm sinh học phân tử. Xquang , CT phổi...

COVID-19 : CẬN LÂM SÀNG 

PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 

1.
 XÉT NGHIỆM CÔNG THỨC MÁU

    Giảm bạch cầu:  là triệu chứng huyết học nổi bật nhất,  có thể được dùng để tiên lượng tiến triển của bệnh (Ji 2020)
    Giảm lympho :gần như 100% ca nặng lympho < 1500/µl (Guan 2020).
    Tế bào T,  Đặc biệt là T CD4 + và CD8 + suy giảm tạm thời  lúc nhập viện được dự đoán là tiến triển bệnh (Zhang 2020).
 
   -  Lúc nhập viện, 83.2% BN giảm lympho, 36.2% giảm tiểu cầu và 33.7% giảm bạch cầu. (Guan 2020) nghiên cứu đoàn hệ lớn Ở Trung quốc
   - Lympho và suy giảm tế bào T nặng nhưng thoáng qua là một đặc điểm điển hình của SARS (He 2005).
    - Tế bào T CD3 +, CD4 +, CD8 + và tế bào NK giảm đáng kể, có thể được sử dụng làm chỉ điểm để chẩn đoán COVID-19 và là yếu tố dự đoán mức độ nghiêm trọng của bệnh (Trong một nghiên cứu lớn Jiang 2020).
    - Số lượng tiểu cầu thấp có thể còn do các nguyên nhân khác ( Xu 2020).
    - Các ca  có biểu hiện xuất huyết và giảm tiểu cầu nặng, đáp ứng kéo dài trong nhiều tuần với globulin miễn dịch đã được báo cáo (Ahmed 2020).

2.XÉT NGHIỆM SINH HÓA MÁU

    Các thông số về tình trạng viêm

  * CRP ( Protein C phản ứng) và procalcitonin tăng cao rất thường gặp. là 2 yếu tố nguy cơ quan trọng  (Chen 2020). 
   - 1,590 BN nhập viện trên toàn Trung Quốc,có:  Procalcitonin> 0.5 ng/ml khi nhập viện,  tử vong là 95%
   -  5,279 BN , có 52%  CRP >200 liên quan mật thiết hơn với bệnh nặng so với tuổi hoặc bệnh kèm (Petrilli 2019).
   - Interleukin-6 (IL-6) giảm có hiệu quả điều trị,IL-6 gia tăng làm bệnh trầm trọng hơn),  hồi cứu trên 69 BN nặng, (Liu 2020)
    IL-6 và IL-8 cao ở ca nặng hoặc nguy kịch và tương quan với số lượng lympho giảm ( nghiên cứu với 326 BN  ở Trung Quốc. Zhang 2020).

    D-Dimer tham số đông máu, aPTT
    279 BN nhập viện được đo D-dimer 10 ngày liên tiếp, những thay đổi động có tương quan thuận với tiên lượng (Li 2020).
   Tất cả BN sống sót đều có D-dimer thấp khi nhập viện, trong khi nồng độ ở những người tử vong tăng mạnh vào ngày thứ 10. (Trong nghiên cứu ở Vũ Hán)
    D-dimer > 1µg / Ml:  vẫn là chỉ số cận lâm sàng duy nhất có liên quan đáng kể đến tử vong
    D-dimer có liên quan đến tỷ lệ tử vong ở BN nhiễm trùng huyết (Zhou 2020).
 
    aPTT kéo dài có thể được tìm thấy ở hầu hết bệnh nhân. 44/ 216 BN xuất hiện aPTT (20%).
    aPTT kéo dài không phải là rào cản đối với việc sử dụng các liệu pháp chống đông trong phòng và điều trị huyết khối tĩnh mạch (Bowles 2020).

3.CÁC XÉT NGHIỆM VI SINH

+ Các kỹ thuật xét nghiệm virus : Elisa, Mac- Elisa, PCR, RT- PCR, kính hiển vi điện tử … được áp dụng để xác định các chủng virut đặc biệt khi có các typ mới xuất hiện
+ Phân lập vi rút: Có giá trị chẩn đoán quyết định. Lấy dịch mũi họng, lấy máu, cấy trên tổ chức phôi gà

 Dịch mũi,  họng

 Có thể (-), nhưng vẫn có thể (+)  vào lần XN sau. Khả năng là virus trú ngụ ở sâu hơn trong phế khí quản hay phần khác của cơ thể di chuyển ra tới mũi, họng.
 Một số ca (+) yếu với virus SARS-CoV-2 nhưng vài ngày sau lại (+) mạnh (nồng độ virus đủ ngưỡng).
 Có thể (-) giả :  ước tính lên tới 42% khả năng (-) giả ( theo một nghiên cứu cho biết)
Nguyên nhân do lấy mẫu dịch từ cổ họng có thể không chính xác.
Đờm khạc ra là chính xác nhất, cần phải lấy mẫu nước bọt từ sâu trong cổ họng. Nhưng vấn đề là độ chính xác không cao,, theo nhóm nghiên cứu.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng,  đờm chứa tới 3,2 triệu virus trong mỗi ml. Con số này ở phân là 12.000 và ở cổ họng là 10.000 cho mỗi ml.
 
Mẫu, mũi và họng:  có hàm lượng virus cao nhất trong tuần đầu tiên có triệu chứng nhiễm bệnh.
Đến ngày thứ 8 của triệu chứng, lượng virus vẫn rất lớn.
Hai trong số BN  được nghiên cứu tiến triển nặng với triệu chứng viêm phổi thì duy trì hàm lượng virus cao đến tận ngày thứ 10 và 11.

   Cấy máu
Trước khi dùng kháng sinh): nếu nghi ngờ hoặc có nhiễm trùng huyết,

    Xét nghiệm phân:
 phát hiện các hạt virus trong phân
Các nghiên cứu ở Viện các Bệnh Truyền nhiễm Địa Đàm, Bắc Kinh – Trung Quốc, cũng thu được nhiều mẫu bệnh phẩm phân có virus.

22/133 ca (+) trong chất nhầy trực tràng hoặc phân. Số virus này vẫn sống từ ngày thứ 13 đến 39 cho đến khi BN khỏi hẳn.
339 mẫu dịch cổ họng, đờm, phân, nước bọt, máu và nước tiểu của 14 BN,  có 3 ca mẫu bệnh phẩm hô hấp (-). Nhưng mẫu phân (+)  trong 14 BN trong nghiên cứu. 4 mẫu máu (+) ( Các chuyên gia ĐHTQ ở Hong Kong)

 4. XÉT NGHIỆM SINH HỌC PHÂN TỬ
Mẫu dịch hầu họng, mũi họng, đờm, dịch hút phế quản, dịch rửa phế nang.

- Kỹ thuật real-time RT-PCR
- Kỹ thuật Xpert XPRESS trên hệ thống GeneXpert (RT- PCR khép kín)
- Giải trình tự gene từ các mẫu bệnh phẩm
- Test nhanh tìm kháng nguyên ( vật liệu gene)  SARS-CoV-2 và/hoặc kỹ thuật LAMP (khuếch đại đẳng nhiệt qua trung gian vòng lặp: Loop-mediated
Isothermal Amplification).
Ca có nghi ngờ lâm sàng : luôn phải khẳng định lại bằng kỹ thuật real- time RT-PCR dù kết quả test nhanh (+) hay (-)
-  Kháng thể kháng SARS-CoV-2 không khuyến cáo XN
-  XN các căn nguyên vi khuẩn, vi rút khác nếu có các dấu hiệu lâm sàng nghi ngờ.

 5. CHỤP X-QUANG, CT PHỔI

  X-quang và CT phổi :  có hình ảnh tổn thương viêm phổi kẽ 2 phế trường. Hoặc đám mờ (hoặc kính mờ) lan tỏa, ở ngoại vi hay thùy dưới. Tổn thương có thể tiến triển nhanh trong ARDS

6. GIẢI PHẪU VI THỂ
 
      Mổ tử thi , 7 ca , làm tiêu bản vi thể , có hình ảnh :  tổn thương nội mô vi mạch phế nang và huyết khối lan rộng nghiêm trọng,  có sự hiện diện của virus nội bào và màng tế bào bị phá vỡ.
      So sánh với phổi của 7 ca tử vong trong  hội chứng ARDS thứ phát do cúm A, cho thấy các bệnh cảnh mạch máu khác biệt.
      Vi huyết khối mao mạch và tăng sinh mạch máu cao gần gấp 3 – 9 lần so với cúm (Ackermann 2020)

PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 





CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn