CẢM CÚM VÀ DICH » Dịch SARS-CoV-2

COVID-19 VỚI TRIỆU CHỨNG HỆ HÔ HẤP


PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng  Đặc trưng nhất của bệnh Covid-19, khác với 2 bệnh cảm, cúm : Dùng các thuốc trị cảm cúm thông thường vẫn không đỡ.-  Cơ thể mệt như kiệt sức -  Thường sau 7 ngày ( ở thể chuyển biến nặng) :  có thêm khó thở, khạc đờm đục xanh,  nốt mờ phổi trên phim Xq. Lưu ý : vẫn  có tỷ lệ không ít số ca 3 triệu chứng này xuất hiện sớm  trong 7 ngày đầu-  XÉt nghiệm Covid-19 (+),  ( Nhưng âm tính với Covid-19, vẫn không loại trừ)
 


COVID-19 VỚI TRIỆU CHỨNG HỆ HÔ HẤP

PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 

 
   I.THỜI KỲ KHỞI PHÁT
      Sau ủ bệnh ( 2-14 ngày ) là thời kỳ khởi phát, khởi phát trong thời gian khoảng 7 - 10 ngày .
      Đa số người nhiễm Covid-19 chỉ có triệu chứng nhẹ, giống cảm lạnh, cúm mùa.
      Vì vậy cần phân biệt bệnh Covid-19 với bệnh cảm lạnh và cúm mùa, khi xét nghiệm COVID-19 của bạn chưa dương tính.
 
     * Đặc trưng nhất của bệnh Covid-19, khác với 2 bệnh cảm lạnh , cúm mùa
    + Dùng các thuốc trị cảm cúm thông thường vẫn không đỡ.
    + Cơ thể mệt như kiệt sức
    + Thường sau 7 -10 ngày ( ở thể chuyển biến nặng) thì có thêm triệu chứng  khó thở, khạc đờm đặc có bọt ( nếu bội nhiễm thêm vi trùng thì đờm xanh , vàng), nốt mờ phổi trên phim Xq. Lưu ý: vẫn có tỷ lệ không ít số ca 3 triệu chứng này xuất hiện sớm trong 7 ngày đầu khởi phát bệnh.
    + Xét nghiệm Covid-19 (+) là chẩn đoán xác định. Nhưng âm tính với Covid-19, vẫn không loại trừ khả năng không bị bệnh.
 
      Riêng khác với cảm lạnh:
    + Cảm lạnh hầu như không sốt, có nghẹt mũi, có chảy nước mũi và dùng các thuốc trị cảm thông thường thì đỡ nhanh.
    + Bệnh Covid-19 thì ngược lại: sốt là triệu chứng phổ biến ( khoảng 90% ca bệnh); Hiếm khi có nghẹt mũi, sổ mũi nước, hắt hơi.
 
      Riêng khác với cúm mùa :
     + Cúm mùa:  đau mỏi cơ bắp nhất vùng vai gáy, có chảy nước mũi, có hắt hơi
     + Bệnh Covid-19  hiếm khi chảy nước mũi, hắt hơi   
   Tỷ lệ BN có nghẹt mũi, chảy nước mũi chỉ chiếm 4.8% các ca bệnh (Guan 2020), nhưng thường có triệu chứng rát họng

       2.DIỄN BIẾN SAU KHOẢNG 7-10 NGÀY

 
        Sau thời kỳ khởi phát: có khoảng:
       + Khoảng 80% số BN hồi phục trong khoảng 7 ngày mà không cần điều trị chuyên khoa,
        + Khoảng 20 % các  triệu chứng kéo dài và  nặng hơn vào tuần thứ hai
Theo WHO và một số nghiên cứu thống kê có,14% - 16 %  những người nhiễm virus SARS-CoV-2 diễn tiến thành các ca nặng, cần nhập viện và hỗ trợ thở oxy và 5% người mắc COVID-19 cần điều trị trong các phòng chăm sóc tích cực.
      
      3.TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VỀ HÔ HẤP
 
(1) Sốt
- Phổ biến nhất: chiếm gần 90 % số ca bệnh.
- Thường sốt không cao, trung bình 38.30oC, số ít số cao  > 39oC. (Guan 2020, Zhou 2020),
- Thời gian sốt trung bình 12 ngày
-  Kèm từng cơn run ớn lạnh.11.5%  (Guan 2020).
 
Các thống kê
88.7% (Rodriguez-Morales2020),  88.7% (Guan 2020). 88.5% (Li 2020)
88% (1.099 BN, Vũ Hán)
73% (Argenziano 2019);  72% (Docherty 2020)
 
(2) Ho khan:
- Phổ biến thứ nhì, chiếm chừng 2/3 số ca bệnh
- Ho kéo dài khoảng 19 ngày (Rodriguez-Morales 2020).
- Đặc điểm : ho khan, ho nhiều, kéo dài thậm chí có đờm đặc và bọt ; Ho không khỏi khi uống thuốc trị ho thông thường.
 
    Các thống kê :
    -77% trong 31 ( GS. Nguyễn Văn Kính- BV BNĐTW) ; 73%  (Argenziano 2019)
    - 69% (Docherty 2020 );  68.6% (Li 2020);  67.8 (Guan 2020).67%,Vũ Hán
    - 57.6%  (Rodriguez-Morales 2020).
     Susan Kane – vợ của một BN  nhiễm Covid-19  kể lại : “ Anh ấy  bắt đầu bằng vài cơn ho nhẹ, tiếp theo  không có bất kỳ triệu chứng nào khác ngoài những cơn ho điên rồ. Vài ngày sau, BN  thấy ổn hơn một chút, rối đột ngột những cơn ho khó thở  tồi tệ” 
 
    (3) Đau rát họng
     Tỷ lệ khoảng 14 -22 %
    Các thống kê về triệu chứng đau rát họng :
     13.9 (Guan 2020 - nhóm chuyên gia WHO và Trung Quốc )
     22%, ( GS. Nguyễn Văn Kính)
 
      (5) . Khạc đàm :
Đặc điểm:  đờm đặc và bọt. Nếu bội nhiễm vi trùng : đờm xanh , vàng. Nấm : đờm trắng vón thành cục, Có thể có đờm lẫn máu.
Thống kê
33.7%  (Guan 2020); 
33,4% có đờm và 0,9% ho ra máu (nhóm chuyên gia WHO và Trung Quốc 2020); 
     
       (6) Khó thở
     - Thời gian : Có khoảng 17% ở số BN đã khó thở ngay lúc mới nhập viện và khoảng 40 % ở số BN từ nhẹ chuyển sang nặng  ( các triệu chứng sốt ho  kéo dài và  ngày càng nặng lên, xuất hiện thêm triệu chứng khó thở là phổi đã chuyển biến viêm nặng) ,
    - Biểu hiện : nhẹ khó thở, hụt hơi, thở nhanh và nông, mặt trắng xanh, Tức ngực và có thể đau trong ngực. Nhịp thở >24 lần/ phút> . Khó thở nặng :co rút lõm ức, tím tái , vã mồ hôi, tinh thần lơ mơ        
     - Tỷ lệ :
         Viêm phổi chiếm khoảng 76%.Trong đó
        + Viêm phổi nhẹ : chiếm khoảng 80%
        + Viêm phổi nặng: khoảng 16%%; khó thở, môi hoặc mặt nhợt nhạt.
         + Viêm phổi nghiêm trọng và suy hô hấp cấp (ARDS): khoảng 2% , suy giảm ý thức, lơ mơ, không còn tỉnh táo.
        + Tử vong:
         BN đã ARDS, thì  30-40% sẽ tử vong ( PGS.TS Tiến Dũng)
     - Các thống kê tỷ lệ khó thở :      
71% (Docherty 2020); 63% (Argenziano 2019)
45.6% (Rodriguez-Morales 2020); 37.6 (Guan 2020).
21.9% (Li 2020); 18,7%.(1.099 BN, Vũ Hán);17.3% (Richardson 2020).

* LƯU Ý : " Gần đây có nhiều bệnh nhân Covid-19 không có biểu hiện khó thở dù phổi tổn thương nặng, suy hô hấp. Điều này gây nguy hiểm cho việc phát hiện và điều trị."  BS PGĐ  Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đố cho biết. Đây là tình trạng thiếu o xy yên lặng.
   
   
        4.TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG VỀ HÔ HẤP


 
          X-quang phổi 
     Kết luận viêm phôi nếu có hình ảnh tổn thương viêm phổi kẽ 2 phế trường. Hoặc đám mờ (hoặc kính mờ) lan tỏa, ở ngoại vi hay thùy dưới. Tổn thương có thể tiến triển nhanh trong ARDS.    
     Sau khi ( thậm chí trước khi) xuất hiện triệu chứng lâm sàng ,thì  X-quang phổi có một số hình ảnh tổn thương sau đây
     + Ở giai đoạn khởi phát , 0 - 4 ngày: tổn thương ít, một vài thùy phổi có tổn thương đốm hoặc hình lát đá kiểu kính mờ.
     + Ở giai đoạn tiến triển, ngày thứ  5-8 :tổn thương đốm hay hình lát đá lan rộng hai phế trường .
     + Ở giai đoạn đỉnh bệnh, sau ngày thứ 10-13 các vùng đông đặc hai phế trường
     + Từ ngày thứ 14 trở đi:  nếu bệnh nặng thêm, phổi tiếp tục đông đặc diện rộng hơn, có thể kèm hình ảnh bội nhiễm,  xơ dưới màng phổi và hẹp phế quản ngoại vi.
       Đối với các ca được điều trị tốt, các tổn thương mô phổi sẽ hồi phục dần. dải xơ dưới màng phổi giảm, giãn phế quản ngoại vi.
  
     Các thống kê: 

     Bất thường trên X-quang 59.1%(Guan 2020).
     Bất thường trên CT 86.2 % (Guan 2020).

          CT phổi   

Nhóm nhà khoa học Hà Lan cho thấy phân độ Covid-19,  dựa vào đó,  Bác sĩ có thể kết luận người mắc Covid-19 khi chưa xét nghiệm rRT-PCR, hoặc  còn âm tính
- CO-RADS 1: Phổi không tổn thương.
- CO-RADS 2 và CO-RADS3: Nguy cơ mắc Covid-19 thấp và trung bình
- CO-RADS 4: Phổi có tổn thương kính mờ, dày mô kẽ,  tuy chưa  đặc trưng ở BN nhiễm SARS-CoV-2, nhưng tỷ lệ lây nhiễm rất cao.
- CO-RADS 5: có hình ảnh kính mờ, dày tổ chức kẽ, lát gạch, phân bố ở ngoại vi và đáy phổi, đặc trưng ở BN nhiễm SARS-CoV-2. Nguy cơ lây nhiễm rất cao. Xét nghiệm rRT-PCR lần một có thể (- ),  nhưng chắn chẩn đoán BN  mắc Covid-19.
- CO-RADS 6: Chắc chắn bệnh nhân mắc Covid-19, xét nghiệm rRT-PRC sẽ cho kết quả dương tính.
Bạn xem hình ảnh tại :
 https://zingnews.vn/hinh-anh-phoi-nguoi-mac-covid-19-o-viet-nam-post1119928.html

        Độ bão hòa oxy


    Bình thường mức bão hòa oxy máu tối thiểu là 95%. Đa số BN nhiễm Covid-19 giảm, chỉ còn:  70-80%. Thiếu oxy nghiêm trọng: <  50%
    "Thiếu oxy thầm lặng" hay "giảm oxy máu vui vẻ" là hiện tượng nguy hiểm, khi BN  nhiễm Covid-19  nhận thấy các dấu hiệu bất thường về hô hấp, thì bệnh đã ở giai đoạn đã nặng. Rất nguy kịch khi cả tim, não, thận cũng bị tổn thương do thiếu oxy
     Trước khi nhập viện, Những BN này biểu hiện triệu chứng sốt ho thông thường của bệnh Covid-19 trong 2- 7 ngày đầu của giai đoạn khởi phát
      Khi khi thấy mệt, tức ngực và không thể thở sâu , họ mới vào viên. Lúc này họ hoàn toàn tỉnh táo, có thể sử dụng điện thoại di động, vẫn nói chuyện, đi lại bình thường. Nhưng  Xq phổi đã  ó hình ảnh viêm . Nồng độ oxy  máu thấp. Rồi đột ngột họ rơi vào tình trạng thở hổn hển, khó nhọc, tím tái,nói không mạch lạc, bất tỉnh, sức khỏe nhanh chóng tồi tệ…

            5. CHẨN ĐOÁN  

    Biên soạn có n bổ xung theo QUYẾT ĐỊNH Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19 do chủng Delta mới- BYT - ngày 14 tháng 7 năm 2021

   * Nghi ngờ bệnh
 
      *  Sốt và/hoặc viêm đường hô hấp cấp tính không lý giải được bằng các nguyên nhân khác.
      * Có bất kỳ triệu chứng hô hấp nào, có thể có sốt kèm với có yếu tố dịch tễ trong khoảng 14 ngày trước khi khởi phát các triệu chứng.

     Yếu tố dịch tễ là :
    + Có tiền sử đến/qua/ở/về từ vùng dịch tễ ( là quốc gia, vùng lãnh thổ có ghi nhận ca mắc COVID-19, hoặc nơi có ổ dịch đang hoạt động tại VN) 
    + Có tiếp xúc gần với ca bệnh nghi ngờ hoặc xác định COVID-19:  chăm sóc, đến thăm hay ở cùng phòng, làm việc, sống cùng nhà, hội họp, du lịch, di chuyển cùng phương tiện
       
        * Không bỏ qua nghi ngờ đối với: sốt kèm theo  một số triệu chứng lạ của COVID- 19
- Đột nhiên mệt, mất khứu giác, tiêu chảy,đau đầu , chóng mặt,  lạnh người....trong thời kỳ dịch bệnh đang diễn ra.

XEM BÀI :  BỆNH COVID -19 VỚI CÁC DẤU HIỆU LẠ…

    * Chẩn đoán xác định
     Có xét nghiệm virus SARS-CoV-2(+) bằng kỹ thuật Real – time RT-PCR.

 PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng      



CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn