NHÓM BÀI THUỐC » Trừ Thấp, Đàm, Thuỷ

PHÁP TRỊ NỘI THẤP VÀ NỘI NGOẠI THẤP KIÊM CHỨNG



 
PHÁP TRỊ  NỘI THẤP VÀ NỘI NGOẠI THẤP KIÊM CHỨNG
( phần 2 của bài BỆNH DO THẤP VÀ PHÁP TRỪ THẤP )
                                                BS Phạm Thị Mai
               Nguyên trưởng khoa đông y , bệnh viện Đà nẵng 

Phần 1 mời bạn nhấp chuột vào tiêu đề sau để xem :

BỆNH DO THẤP VÀ PHÁP TRỪ THẤP ( phần 1) ( 12-08-2017 )
BS Phạm Thị Mai -  Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng: Về vị trí bệnh, bao gồmi thấp ở ngoài biểuvà bệnh thấp trong lý. NHÓM BỆNH NGOẠI THẤP gồm các bệnh NGOẠI CẢM DO THẤP ( cảm nhiễm tà thấp đơn thuần hay phối hợp với các tà khí phong, hàn, nhiệt, thử ); Các bệnh THẤP KHỚP; các bệnh THẤP CHẨN NGOÀI DA.  NHÓM BỆNH NỘI THẤP , bệnh ở các phủ tạng tam tiêu đơn thuần,  hay phối hợp với ngoại thấp thành các bệnh NỘI NGOẠI THẤP KIÊM CHỨNG 

Phần 2 : NỘI THẤP VÀ NỘI NGOẠI THẤP KIÊM CHỨNG
     
  Nguyên tắc điều trị chung :
* Hàn - Nhiêt 
       
+ Trừ hàn:  do tỳ thậng dương hư , dùng thuốc nóng ấm để ôn hoá thuỷ thấp 
       
+ Thanh nhiệt : dùng thuốc khổ hàn ( đắng lạnh ) là chính.
* Thấp ,
 tuỳ theo vị trí bị bệnh mà dùng thuốc khác nhau : 
     
+ Bệnh ở phế vệ , thượng tiêu  : dùng pháp giải biểu  tuyên tán thấp tà , bằng các thuốc phương hương , cay thơm  ( đã trình bày ở phần 1)
      + Bệnh ở tỳ vị trung tiêu  : dùng pháp táo thấp hoá trọc bằng thuốc khổ ôn ( đắng , nóng )
   
  + Bệnh ở hạ tiêu : dùng pháp thẩm thấp, lợi thấp bằng các thuốc có vị ngọt, nhạt mà hàn để thấp theo thuỷ trọc xuống đường tiết niệu

I. TÁO THẤP HOÁ TRỌC 
         
Là phương pháp chữa các CHỨNG HÀN THẤP TRUNG TIÊU ,  dùng thuốc có tính táo thấp , ôn ấm .  

     BÌNH VỊ TÁN   
xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bi.html  
        * Công dụng; kiện tỳ táo thấp, hành khí đạo trệ.
        * Chủ trị : viêm dạ dày mạn tính, đau dạ dày cơ năng, kiết lỵ có HC thấp trệ ( ăn uống không tiêu, tích trệ, tiêu chảy, đầy bụng, mồm nhạt, nôn, buồn nôn, chân tay mệt mỏi, đại tiện lỏng, rêu lưỡi trắng nhớt dày.
BẤT HOÁN KIM CHÍNH KHÍ TÁN  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bi.html
         * Chủ trị : nội thấp trệ / ngoại cảm: sốt sợ lạnh, nôn bụng đầy
ĐỐI KIM ẨM TỬ     http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bi.html
         * Chủ trị : tỳ vị thấp, có phù.+ Bệnh sốt rét ,lạnh nhiều nóng í mình nặng đau, mạch nhu,t, hợp bài này với " Tiểu Sài hồ thang" 
SÀI BÌNH THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bi.html 

         * Chủ trị : Sốt rét ( thấp ngược ) mình nặng đau, mạch nhu, lạnh nhiều nóng ít...
 
    HẬU PHÁC ÔN TRUNG THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-h-ha.html
         * Công dụng: Ôn trung hành khí, táo thấp trừ chường mãn.
         * Chủ trị: tỳ vị bị hàn thấp lâu ngày tổn thương, bụng trên đầy chướng, đau, không muốn ăn uống, chân tay mỏi mệt.
http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-l.html    
          * Công dụng : hòa trung, hóa thấp, thăng thanh, giáng trọc.
          * Chủ trị : thổ tả (hoắc loạn) do hàn thấp

II.THANH NHIỆT LỢI THẤP

    Là phương pháp chữa CHỨNG THẤP ÔN ,dùng thuốc thanh táo giải  ôn nhiệt là chính, lợi thấp là phụ.  

    CAM LỘ TIÊU ĐỘC ĐAN
      * Công dụng : Hóa trọc, lợi thấp, thanh nhiệt, giải độc
      * Chủ trị : ôn bệnh( Viêm gan siêu vi cấp giai đoạn khởi phát,Viêm cầu thận cấp ) mới phát, tà ở phần khí), thấp nhiệt cùng nặng

    LIÊN PHÁC ẨM  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-l-lien-1.html
        * Chủ trị : tràng vị nhiễm thấp nhiệt ( hoắc loạn , đi tả, bụng đầy ách, rêu lưỡi vàng nhờn ). Viêm dạ dày , ruột cấp cấp tính do thương hàn, lỵ trực khuẩn, entero virrus 

     TAM NHÂN THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-tam.html
        * Chủ trị:  thấp ôn, bệnh ở phần khí, thấp nặng hơn nhiệt. Bệnh do vi khuẩn thương hàn ( tây y) , viêm ruột dạ dày, viêm thận

     NHỊ DIỆU TÁN http://suckhoeloisong.vn/news/view/cac-bai-thuoc-van-n.html

+ Viêm âm đạo: hoàng đới, âm đạo nóng đỏ, ngứa gia Kim ngân hoa, Thổ phục linh, Ngư tinh thảo, Hạ khô thảo. , Khiếm thực, Bạch chỉ, Xà sàng tử để thanh nhiệt, giải độc táo thấp chỉ đới.
+ Thấp khớp cấp ( khớp gối cẳng chân, bàn chân sưng đau nóng đỏ . Gia Ngưu tất gọi là TAM DIỆU HOÀN ( Y học chính truyền
+ Cước khí do thấp nhiệt tụ ở hạ tiêu gia Ngưu tất, Xích tiểu đậu, Ý dĩ nhân, Mộc qua để kiện tỳ thông lợi kinh mạch.
+ Thấp sang lở gia Binh lang là TAM DIỆU TÁN ( Y tông kim giám), đắp nơi chàm lở
+ Lưng gối đau nhiều gia Ngưu tất, Mộc qua, Ngũ gia bì, Thiên niên kiện, Tần giao .

     NHÂN TRẦN CẢO THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-n-nhan-1.html
    Viêm gan virus cấp là chủ yếu. Viêm hoặc sỏi túi mật.

     BÁT CHÍNH TÁN  xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bat-1.html 
+ Viêm bàng quang, viêm niệu đạo, sỏi đường niệu có HC thấp nhiệt, chứng thực.
+ Viêm cầu thận cấp, viêm thận bể thận cấp có HC thấp nhiệt để thanh nhiệt, lợi tiểu tiêu phù.

     TRUNG MÃN PHÂN TIÊU HOÀN    http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-tr.html  
 * Chủ trị
 :  nhiệt trướng, bụng đầy, dạ dầy đau, tiểu đỏ, tiểu ngắn, táo bón.

III. LỢI THUỶ HOÁ THẤP
    Là phương pháp chữa CHỨNG THẤP HẠ TIÊU  ( HÀN HOẶC NHIÊT ) , thấp là biểu hiện chính,  dùng thuốc có tính vị ngọt nhạt mà hàn để lợi thuỷ đưa thấp xuống đường tiết niệu 

   
NGŨ LINH TÁN
  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-ng-ngu.htm
- Cảm , sốt , nôn , khát và tiểu ít - Ia chảy do  siêu vi ( entero virus )
- Trúng nắng ( sốt , khát nước, cổ khô, lượng tiểu tiện ít, buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, đau đầu )
- Viêm gan siêu vi cấp  giai đoạn đầu
 - Thoát vị bừu, viêm tinh hoàn: phù căng to bên bừu bị thoát vị

     NGŨ BÌ TÁN http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-ng-ngu.html 
+ Phù từ thắt lưng trở lên do phong gia Tô diệp, Kinh giới, Bạch chỉ.> Nếu kiêm phế nhiệt hợp với bài TẢ BẠCH TÁN
+ Phù từ thắt lưng trở xuống,  nặng do nhiệt gia Trạch tả, Xa tiền tử, Phòng kỷ  
+ Phù nặng : phối với NGŨ LINH TÁN.
+ Phù thai phụ, do tỳ hư thấp nặng, bỏ Tang bì gia Bạch truật  là TOÀN SINH BẠCH TRUẬT TÁN 

      PHÒNG KỶ HOÀNG KỲ THANG-  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-p.html
+ Viêm cầu thân cấp thể phù phong thuỷ / Biểu hư, thấp nặng : ra mồ hôi, sợ gió, toàn thân phù nặng nề, tiểu ít, lưỡi nhợt, rêu trắng, mạch phù .
+ Phong thấp tý / biểu hư/ thấp thắng : ra mồ hôi, sợ gió, chân tay nặng tê dại, tiểu ít, lưỡi nhợt, rêu trắng, mạch phù

      TRƯ LINH THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-tr.html
- Viêm cầu thận cấp ; phù, tiểu ít , phát nóng, miệng khát, khó ngủ
- Nhiễm khuẩn tiết niệụ , viêm bàng quang xuất huyết , viêm tiết niệu do sỏi
- Xơ gan cổ trướng

IV. ÔN HOÁ THUỶ THẤP
    Là phương pháp chữa CHỨNG HÀN THẤP MÃN TÍNH , do tỳ thận dương hư , dùng thuốc ấm nóng để ôn hoá thuỷ thấp 

     LINH QUẾ TRUẬT CAM THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-l-linh-long-luong.html
       * Chủ trị :  chứng thủy khí, dưới Tâm có đàm ẩm
       * Chủ chứng : hung hiếp đầy, mắt hoa, ngực sườn đau, chóng mặt hồi hộp, hoặc ho khó thở, rêu lưỡi trắng, mạch hoạt huyền, hoạt, hoặc trầm khẩn.

     CAM THẢO CAN KHƯƠNG LINH TRUẬT THANG http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-c-cam.html 
          * Công dụng : ôn dương, tán hàn, kiện tỳ, trừ thấp. 
          * Chủ trị : thận bị hàn thấp, thắt lưng lạnh  đau, người nặng, bụng nặng như đeo đá.

     THỰC TỲ ẨM  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-th-thu-thu.html
          * Chủ trị ; phù do tỳ thận dương hư,
          * Chủ chứng : hàn thấp ứ trệ, phù toàn thân phần dưới nhiều hơn kèm theo bụng đầy trướng, chân tay lạnh, tiêu lỏng, tiểu trong, rêu lưỡi dày nhuận, mạch trầm trì.
          * Lâm sàng: viêm thận mạn, phù do suy tim thuộc chứng tỳ thận dương hư, có phối hợp với NGŨ LINH TÁN




CÁC BÀI KHÁC