RỐI LOẠN THẦN KINH » Rối Loạn Stress

RỐI LOẠN STRESS SAU SANG CHẤN (PTSD) @


PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng    RỐI LOẠN STRESS SAU SANG CHẤN- PTDS  xảy ra  trong vòng 6 tháng sau sự kiện sang chấn tinh thần nghiêm trọng. Biểu hiện những hồi tưởng, ác mộng kéo dài > 1 tháng ( đôi khi biểu hiện nhiều tháng hoặc nhiều năm sau sự kiện sang chấn).  PTSD phải gây ra tình trạng đau khổ đáng kể hoặc làm suy giảm đáng kể chức năng xã hội hoặc nghề nghiệp và không có liên quan đến bệnh nội khoa khác
 
RỐI LOẠN STRESS SAU SANG CHẤN  (PTSD)

PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 

 
I.KHÁI NIỆM
 
    PTDS  xảy ra  trong vòng 6 tháng sau sự kiện sang chấn tinh thần nghiêm trọng . Biểu hiện những hồi tưởng, ác mộng kéo dài > 1 tháng ( đôi khi biểu hiện nhiều tháng hoặc nhiều năm sau sự kiện sang chấn)
    PTSD phải gây ra tình trạng đau khổ đáng kể hoặc làm suy giảm đáng kể chức năng xã hội hoặc nghề nghiệp và không có liên quan đến các ảnh hưởng sinh lý của một chất hoặc bệnh nội khoa khác.
    Tỷ lệ : khỏi sau 12 tháng khoảng 4%; bệnh trầm trọng và trọn đời gần 9%; đa số còn lại  giảm độ nghiêm trọng mà không biến mất. 
 
II.NGUYÊN NHÂN
    Do tác nhân rất nặng nề, khủng khiếp, ghê rợn ( bị tấn công tình dục, tai nạn, bị  đe dọa tính mạng, chứng kiến người khác bị giết, bị tra tấn, bị thương… PTDS cũng có thể từ ASD (rối loạn stress cấp) chuyển qua.
 
III.TRIỆU CHỨNG
 
-Tái hiện lại hay ác mộng về sự kiện khởi phát ( thường xuyên)
- Hồi tưởng như thể đang xảy ra, BN phản ứng như thể trong tình huống ban đầu để chạy trốn hay có các hành động tự vệ ( hiếm hơn)
- Sợ và né tránh các kích thích gợi lên cảm giác sợ hãi, bất lực, hoặc ghê rợn liên quan đến sang chấn.
- Không quan tâm đến các hoạt động hàng ngày.
-Trầm cảm:  những ảnh hưởng này vẫn tồn tại dai dẳng và nghiêm trọng đến mức chúng gây ra suy nhược và cấu thành một số rối loạn. Các rối loạn lo âu khác : thường là cảm thấy mình có tội lỗi
- Lạm dụng chất phổ biến ở những bệnh nhân bị PTSD mãn tính.
 
IV.CHẨN ĐOÁN
Theo tiêu chuẩn DSM-5
Phơi nhiễm với một sự kiện sang chấn, và có các triệu chứng từ trong khoảng thời gian ≥ 1 tháng.
1.Các triệu chứng thâm nhập có ≥ 1 / 4 điều : Những kí ức đau buồn tự tái diễn.
. Những ác mộng xảy ra thường xuyên .Tái hiện sự kiện và hành động phản ứng y như đã diễn ra trong sự kiện .Căng thẳng tâm lý hoặc cơ thể khi có điều gợi nhớ về sự kiện ( ngày kỷ niệm sự kiện, âm thanh, hình ảnh …)
2.Các triệu chứng né tránh  có ≥ 1/ 2 điều : Né tránh các suy nghĩ, cảm xúc, hoặc ký ức liên quan đến sự kiện.Né tránh các hoạt động, địa điểm, cuộc trò chuyện hoặc những người gây kích hoạt ký ức về sự kiện
3.Tác động tiêu cực lên nhận thức và cảm xúc có ≥ 2/7 điều. Quên phân ly:  không nhớ về các phần quan trọng của sự kiện. Những kì vọng hoặc niềm tin tiêu cực dai dẳng và bị phóng đại về bản thân, hay những người khác …Những suy nghĩ lệch lạc dai dẳng về nguyên nhân hoặc hậu quả của sang chấn dẫn đến đổ lỗi cho bản thân hay người khác.Tình trạng cảm xúc tiêu cực dai dẳng (ví dụ như lo sợ, ghê rợn, tức giận, tội lỗi, xấu hổ).Giảm đáng kể sự quan tâm hoặc tham gia vào các hoạt động quan trọng. Cảm thấy mất gắn kết hoặc xa lạ với người khác.Liên tục mất khả năng trải nghiệm các cảm xúc tích cực (ví dụ như hạnh phúc, sự hài lòng, cảm nhận yêu thương)
4.Thay đổi sự thức tỉnh và tính phản ứng  ≥ 2/6 điều: Khó ngủDễ cáu gắt hoặc tức giận dữ dội.Hành vi tự hủy hoại hoặc liều lĩnhKém tập trung, thờ ơ.Tăng phản ứng giật mình.Tăng cảnh giác

V.ĐIỀU TRỊ 

1.Điều trị đông y

Xem bài : ĐÔNG Y CHỮA STRESS
2.Điều trị Tây y
(xem Điều trị trầm cảm bằng thuốc)
 * Các thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonin (SSRIs)
 là có hiệu quả. Prazosin có vẻ hữu ích trong việc giảm các cơn ác mộng.
* Các thuốc chỉnh khí sắc và thuốc chống loạn thần không điển hình:  sự hỗ trợ từ sử dụng những thuốc này là rất ít.
3.Liệu pháp phơi nhiễm :
   Cho BN tiếp xúc nhiều lần trong tưởng tượng, các tình huống mà người đó né tránh, khơi gợi hồi tưởng về sang chấn để kiểm soát lo âu và được giải mẫn cảm. Tuy ban đầu có sự gia tăng khó chịu, nhưng dần dần họ được giảm bớt đau khổ, hiểu và thay đổi thái độ tự phê phán và trừng phạt của họ
   Liệu pháp chuyển động nhãn cầu (EMDR): BN nhìn theo ngón tay di chuyển của BS, trong khi họ tưởng tượng bị tiếp xúc với sang chấn.
   Liệu pháp pháp tâm lý khác, bao gồm cả liệu pháp tâm lý nâng

Tài liệu tham khảo chính : msdmanuals.com


PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 


XEM TIẾP BÀI ĐIỀU TRỊ STRESS ĐÔNG – TÂY Y


CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn