CÁC CHỨNG TÊ LIỆT » RL tuần hoàn não tuỷ

RỐI LOẠN TUẦN HOẢN TUỶ MÃN TÍNH


BS Phạm Thị Mai -  Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng ; Trong nhóm bệnh lý mạch tuỷ có 4 thể loại chính :- Rối loạn tuần hoàn tuỷ thoáng qua- Rối loạn tuần hoàn tuỷ mãn ( thiểu năng tuần hoàn tuỷ )- Nhồi máu tuỷ cấp  - Chảy máu tuỷ cấp


RỐI LOẠN TUẦN HOẢN TUỶ MÃN TÍNH

                             BS Phạm Thị Mai - 
 Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵn
g

Trong nhóm bệnh lý mạch tuỷ có 4 thể loại chính :
- Rối loạn tuần hoàn tuỷ thoáng qua
- Rối loạn tuần hoàn tuỷ mãn ( thiểu năng tuần hoàn tuỷ )
- Nhồi máu tuỷ cấp 
- Chảy máu tuỷ cấp
Nội dung bài này viết về :  Rối loạn tuần hoàn tuỷ mãn ( thiểu năng tuần hoàn tuỷ )

1.Bệnh có đặc điểm

- Tiến triển chậm và tăng dần lên.
- Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, phụ thuộc vào định khu tổn thương mạch máu tủy gây ra, phụ thuộc vào mức độ tổn thương nhiều hay ít, nặng hay nhẹ tuỷ xám hay tuỷ trắng ..
- Lâm sàng và tiến triển rất giống bệnh viêm tủy xám và bệnh xơ cột bên teo cơ.

2.Nguyên nhân : thường gặp nhất là

- VXĐM ( vữa xơ động mạch)  chủ, nơi các ĐM liên sườn và thắt lưng cùng tách ra từ ĐM chủ bị nhỏ lại.VXĐM tủy sống.
- Rối loạn tuần hoàn chung toàn cơ thể cũng có ảnh hưởng quan trọng.
- Biến chứng chèn ép tuần hoàn mạch của thoái hoá cột sống , thoát vị đĩa đệm

 3. Cơ chế

   Sự thiếu oxy và dinh dưỡng trường diến, làm teo và chết các tế bào sừng trước tủy, có các ổ hoại tử nhỏ. Ở chất trắng có thể có các ổ thoái hóa myelin, phù gian bào. i 

4.Triệu chứng

+ Lâm sàng nổi bật là liệt nhẽo chi, teo cơ, có rung giật bó sợi cơ và sợi cơ, xuất hiện triệu chứng tháp ở mức độ rất nhẹ.
+ Ở giai đoạn muộn có thể thấy thêm HC hành não.
+ Thể lâm liệt cứng hai chi dưới, tiến triển chậm, tăng dần có từng đợt liệt hai chân và rối loạn cơ thắt, thể này ít gặp. Nếu gặp ,  thường ở người đứng tuổi và người cao tuổi.
+ Cũng có thể gặp những HC khác nhau kèm theo như :  HC cột sống thắt lưng , HC cột sống cổ, HC rễ , HC chèn ép tuỷ 

6 Chẩn đoán
+ Dựa vào bệnh sử và lâm sàng là chính 
+ Chụp x quang cột sống nơi định khu tổn thương , với 2 thư thế thẳng , nghiêng. Chụp X quang để 
 quan sát các hình ảnh xương thoái hoá và ống tuỷ xươngcó đoạn  hẹp không. 
+ Chưa có chỉ định chụp CT - scan hay MRI , vì ở giai đoạn này chẩn đoán hình ảnh chưa thể phát hiện ra bệnh
+ Nếu xét nghiệm có rối loạn mỡ máu kiểm tra , người béo phì, hoặc các dấu hiệu nghi ngờ vữa xơ động mạch,  nên siêu âm doupller màu mạch máu.

5. Điều trị  :  theo lý luận và kinh nghiệm thực tê , điều trị Đông y là tốt nhất

Pháp điều trị

+ Đối vời thẻ yếu tim, hạ huyết áp, suy yếu tuần hoàn toàn thân : Đại bổ khí huyết – để trợ tim , tăng huyết áp ( nếu hàn gia thêm nhục quế , phụ tử ), hành khí hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc là chính.
+ Đối với thể xơ vữa động mạch: chủ yếu là hoạt huyết khứ ( phá tan khối hối vữa xơ , huyết khối ) và  phục nguyên ( hồi phục về nguyên trạng giải phẫu , sinh lý ) , gia giảm theo đối chứng của từng bệnh nhân.
+ Đối với thể thoái hoá cột sống cần phối hợp điều trị cả nguyên nhân và biến chứng

BÌNH BỆNH ÁN

      Bệnh nhân : Nguyễn Thị Lai 54 tuổi , Quế Sơn , tỉnh Quảng Nam 
      Ngày khám bệnh, điều trị  20.10.2017 , ngày kết thúc điều trị 05.12.2017
Lý do khám bệnh : tê yếu 1/2 nửa người ( P) , tê yếu 2 chi dưới
Bệnh sử :vài năm nay, BN bị tê yếu nửa người phải, tê nặng lên khi nằm nghiêng bên phải .
Thời gian sau đó, hai chân cũng tê yếu mỏi. Bệnh viện trường Đại Học Y Dược , tp HCM và trung tâm chẩn đoán Hoà Hảo đã khám cho các  xét nghiệm và chụp X quang , MRI , nhưng không có chẩn đoán xác định. Bệnh kèm huyết áp thaaps thường xuyên , có khi chỉ còn 75.
BN thấy nửa người P và 2 chân ngày càng tê , mỏi , yêu nên đến khám bệnh.
Lâm sàng 
       + Không có HC sống cố và HC cột sống thắt lưng
       + Không có HC rễ : khám các dấu hiệu chèn ép rễ dây thần kinh cánh tay và thần kinh toạ âm tính
       + Có HC rối loạn tuần hoàn tuỷ cố ; liệt mềm 2 chi dưới , yếu ttay P , phản xạ gân xương khuỷu tay phải và phản xạ xương  bánh chè hai bên mất , babinsski hai bên dương tính nhẹ 
         Huyết áp thấp 90 /70 mmHg 
Chẩn đoán :   
RỐI LOẠN TUẦN HOẢN TUỶ MÃN TÍNH / HUYẾT ÁP THẤP 
Điều trị
   30  thang hoạt huyết Đại bổ khí huyết – để trợ tim , tăng huyết áp ( nếu hàn gia thêm nhục quế , phụ tử ), hành khí hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc là chính.
Kết quả : bệnh dỡ nhiều , hẹn 15 ngày sau tái khám