CÁC CHỨNG TÊ LIỆT » Các Bệnh Lý Tuỷ Sống

CÁC BỆNH TUỶ DO MẠCH MÁU VÀ MÁU r


BS Phạm Thị Mai -  Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng : Trong nhóm bệnh lý mạch tuỷ sống  có 4 thể loại chính : Rối loạn tuần hoàn tuỷ thoáng qua. Rối loạn tuần hoàn tuỷ mãn ( thiểu năng tuần hoàn tuỷ ). Nhồi máu tuỷ cấp . Chảy máu tuỷ cấp. Có 3 nhóm nguyên nhân : nhóm do bệnh máu và mạch máu ( dị dạng , bệnh xơ vữa động mạch) . Nhóm do biến chứng của các bệnh lý cột sống và các cấu trúc liên quan . Nhóm do chấn thương cột sống 

CÁC BỆNH TUỶ DO MẠCH MÁU VÀ MÁU r

                       BS Phạm Thị Mai - 
 Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵn
g

     Trong nhóm bệnh lý mạch tuỷ sống có 4 thể loại chính : Rối loạn tuần hoàn tuỷ thoáng qua. Rối loạn tuần hoàn tuỷ mãn ( thiểu năng tuần hoàn tuỷ ). Nhồi máu tuỷ cấp . Chảy máu tuỷ cấp.      

I. NGUYÊN NHÂN 

1. Các dị dạng mạch máu  : thường xảy ra ở vùng tủy ngực, cụ thể từ D7 – D9. Các đoạn tủy khác, hay đa tầng ít gặp hơn. Các dị dạng là :  Phình động tĩnh mạch tuỷ. U động mạch và u hang mạch (cavernome) thường gặp nhất;  U động – tĩnh mạch, phần lớn có kích thước lớn và ngoằn ngoèo nên dễ lầm với phình tĩnh mạch tủy (varicosis spinalis). Loạn sản mạch tuỷ (myélomalacie angiodysgénésique) : với những u mạch máu ngoài tủy và trong tủy gây nên ứ máu và hoại tử các cột trong tủy sống,  còn được gọi là viêm tủy hoại tử Foix – Alajouanine (myelitis necroticans Foix – Alajouanine); U nguyên bào mạch (angioblastome). 
2. Các yếu tố nguy cơ : huyết áp cao, vữa xơ động mạch, chấn thương, chụp động mạch …Hoặc do biến chứng chèn ép tuần hoàn mạch tuỷ của các bệnh cột sống và các cấu truc liên quan

II. CÁC BỆNH DO RỐI LOẠN TUẦN HOÀN TUỶ 

1.RỐI LOẠN TUẦN HOÀN TUỶ THOÁNG QUA

Triệu chứng :
Khi thay đổi tư thế cột sống xoay, cong người, duỗi thẳng chân hoặc sau khi gắng sức, sau phơi nắng lâu, sau uống rượu, sau xúc động mạnh và một số yếu tố kích thích khác ( ăn cháo nóng) làm đè ép cột sống. Cột sống chịu quá  tải hay co thắt tạm thời mạch máu thì xuất hiện triệu chứng thiếu máu tuỷ thoáng qua như : Mức nhẹ thì cảm giác nặng 2 chân và tê mỏi. Bệnh nặng hơn thì yếu liệt 2 chân, đau khập khiễng cách hồi, kéo dài vài phút, không có rối loạn cơ thắt. Tiểu không kìm được.  Khi nằm nghỉ thì các triệu chứng trên hoàn toàn biến mất, hoặc hồi phục nhanh chóng trong vòng 1 ngày. Có thể có bệnh nguyên phát : thoái hóa cột sống , hư xương sụn (osteochondrosis) đoạn cổ, thắt lưng. Viêm rễ thắt lưng cùng mãn tính. Viêm tắc động mạch chi dưới,
- Khám : hai chân liệt cứng và ở mức nhẹ,  phản xạ gân xương tăng, Babinski có thể (+),
Tiên lượng và tiến triển : phụ thuộc vào mức độ của sự thiếu máu cục bộ, độ rộng của thiếu máu trong thiết diện ngang hoặc trong dọc chiều dài của tủy sống. Nếu sau thời gian ngắn mà các biểu hiện trên  thường xuyên hơn và nặng hơn, coi chừng nguy cơ chuyển qua thiếu máu tuỷ vĩnh viễn.  
Chẩn đoán phân biệt : khập khểnh gián cách tủy sống với
- Khập khễnh gián cách đuôi ngựa : có cảm giác tê bì, lạnh, cháy hoặc đau ờ hai chân. Tăng cảm và đau ở những đoạn tương ứng. Hiếm có rối loạn vận động, xuất hiện giảm và mất phản xạ, Babinski (-) .. Mạch chân (+)
- Khập khễnh cách hôi trong viêm tắc động mạch chi dưới Mạch chân giảm hay (-), không có các dấu hiệu bệnh lý tuỷ
Điều trị: Cần điều trị nguyên nhân và điều trị phục hồi tuỷ , ngăn ngừa sự phát triển thiếu máu tủy không hồi phục. 

2. RỐI LOẠN TUẦN HOẢN TUỶ MÃN TÍNH
 ( Thiểu năng tuần hoàn tuỷ )

Đặc điểm chung : Tiến triển chậm và tăng dần lên.  Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, phụ thuộc vào định khu tổn thương mạch máu tủy gây ra, phụ thuộc vào mức độ tổn thương nhiều hay ít, nặng hay nhẹ tuỷ xám hay tuỷ trắng .. Lâm sàng và tiến triển rất giống bệnh viêm tủy xám và bệnh xơ cột bên teo cơ.
Triệu chứng
- Liệt nhẽo chi, teo cơ, có rung giật bó sợi cơ và sợi cơ, triệu chứng tháp ở mức độ rất nhẹ.
- Ở giai đoạn muộn có thể thấy thêm HC hành não.
- Thể liệt cứng 2 chân, và rối loạn cơ thắt, tieens triển chậm và thành từng đợt, ít gặp , nếu gặp thì  ở người có tuổi .
-Có thể có HC khác nhau kèm theo như :  HC cột sống thắt lưng , HC cột sống cổ, HC rễ , HC chèn ép tuỷ i 
 Cận lâm sàng:  Chụp x quang cột sống có hay không hình ảnh xương thoái hoá và đoạn hẹp ống tuỷ . Chưa có chỉ định chụp CT - scan hay MRI , vì ở giai đoạn này chẩn đoán hình ảnh chưa thể phát hiện ra bệnh. Giai phẫu vi thể :  các tế bào sừng trước tủy teo và chết, có các ổ hoại tử nhỏ. Ở chất trắng có thể có các ổ thoái hóa myelin, phù gian bào. Xét nghiệm có rối loạn mỡ máu và nghi ngờ vữa xơ động mạch, nên siêu âm doupller màu mạch máu.
 Điều trị  : theo lý luận và kinh nghiệm thực tê , điều trị Đông y là tốt nhất,Pháp điều trị
- Đối vời thẻ yếu tim, hạ huyết áp, suy yếu tuần hoàn toàn thân : Đại bổ khí huyết – để trợ tim , tăng huyết áp ( nếu hàn gia thêm nhục quế , phụ tử ), hành khí hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc là chính.
-Đối với thể xơ vữa động mạch: chủ yếu là hoạt huyết khứ ( phá tan khối hối vữa xơ , huyết khối ) và  phục nguyên ( hồi phục về nguyên trạng giải phẫu , sinh lý ) , gia giảm theo đối chứng của từng bệnh nhân.
-Đối với thể thoái hoá cột sống cần phối hợp điều trị cả nguyên nhân và biến chứng

3. NHỒI MÁU TUỶ 

NHỒI MÁU TUỶ, NHUYỄN TUỶ ( 22-05-2019 )

4. XUẤT HUYẾT TUỶ

XUẤT HUYẾT TUỶ ( 22-05-2019 )

                       BS Phạm Thị Mai - 
 Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng



BÌNH BỆNH ÁN

      Bệnh nhân : Nguyễn Thị Lai 54 tuổi , Quế Sơn , tỉnh Quảng Nam 
      Ngày khám bệnh, điều trị  20.10.2017 , ngày kết thúc điều trị 05.12.2017
Lý do khám bệnh : tê yếu 1/2 nửa người ( P) , tê yếu 2 chi dưới
Bệnh sử :vài năm nay, BN bị tê yếu nửa người phải, tê nặng lên khi nằm nghiêng bên phải .
Thời gian sau đó, hai chân cũng tê yếu mỏi. Bệnh viện trường Đại Học Y Dược , tp HCM và trung tâm chẩn đoán Hoà Hảo đã khám cho các  xét nghiệm và chụp X quang , MRI , nhưng không có chẩn đoán xác định. Bệnh kèm huyết áp thaaps thường xuyên , có khi chỉ còn 75.
BN thấy nửa người P và 2 chân ngày càng tê , mỏi , yêu nên đến khám bệnh.
Lâm sàng 
       + Không có HC sống cố và HC cột sống thắt lưng
       + Không có HC rễ : khám các dấu hiệu chèn ép rễ dây thần kinh cánh tay và thần kinh toạ âm tính
       + Có HC rối loạn tuần hoàn tuỷ cố ; liệt mềm 2 chi dưới , yếu ttay P , phản xạ gân xương khuỷu tay phải và phản xạ xương  bánh chè hai bên mất , babinsski hai bên dương tính nhẹ 
         Huyết áp thấp 90 /70 mmHg 
Chẩn đoán :   
RỐI LOẠN TUẦN HOẢN TUỶ MÃN TÍNH / HUYẾT ÁP THẤP 
Điều trị
   30  thang hoạt huyết Đại bổ khí huyết – để trợ tim , tăng huyết áp ( nếu hàn gia thêm nhục quế , phụ tử ), hành khí hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc là chính.
Kết quả : bệnh dỡ nhiều , hẹn 15 ngày sau tái khám 



CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn