CẢM CÚM VÀ DICH » Dịch SARS-CoV-2

CORONAVIRUS VÀ SARS-CoV-2


 PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng : các coronavirrus gây bệnh cho người , lưu hành gây bệnh cảm lạnh thông thường, lành tính .  Có  khoảng 20% số ca nhiễm trùng đường hô hấp hàng năm do coronavirrus.Tuy nhiên, vẫn có một số biến chủng có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng hoặc tử vong. Các chủng từ Corona  dơi hoặc động vật hoang dã khi đột biến gen, có khả năng xâm nhập vào cơ thể người và gây bệnh cho người . Các chủng này thường có độc tính cao, lây lan mạnh thành đại dịch
  CORONAVIRUS VÀ SARS-CoV-2 
     
PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 
  

CÁC NHÓM CHỦNG CORONAVIRRUS

Họ Coronavirus có có 4 chủng  gây bệnh ở người  là
+ Nhóm α  HCoV-229E ; HCoV-NL63
+ Nhóm β  HCoV-HKU1, HCoV-OC43
 Bốn nhóm nay lưu hành gây bệnh cảm lạnh, chúng thường gây ra các triệu chứng cảm lạnh thông thường, nhiễm trùng mũi, xoang hoặc cổ họng và lây lan qua hắt hơi, ho. Có  khoảng 20% số ca nhiễm trùng đường hô hấp hàng năm do coronavirrus.Tuy nhiên, vẫn có một số biến chủng có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng hoặc tử vong.
< Nhóm α, β gây bệnh cho dơi và động vật có vú’ Nhóm δ và γ  coronavirus: lây nhiễm cho chim, một số cũng có thể lây nhiễm cho động vật có vú .Nhóm δ có chủng gây bệnh tăng Plasmocyte đuôi gai.>
 + Ba coronavirus SARS-CoV (2003), MERS-CoV và mới đây  là SARS-CoV-2  đều thuốc nhóm  β Coronavirus. Chúng  đột biến gen tạo thành các chủng độc tính cao, khả năng lây lan mạnh, thành các đại dịch

  NGUỒN GỐC PHÁT SINH SARS-CoV-2 
   Coronavirus luôn đột biến, sửa sai và chọn lọc để  thích nghi với môi trường mới, dù đó là ruột dơi hay đường thở của  người. 
   SARS-CoV-2 chủng đầu tiên có nguồn gốc từ Trung Quốc. bắt đầu xuất hiện và lây lan từ cuối năm 2019. Phân tích bộ gen SARS-CoV-2 cho thấy :SARS-CoV-2  gần giống với Coronavirus ở dơi. Người ta nghi ngờ dơi là nguồn vật chủ chính  và có thể thông qua vật chủ trung gian là các động vật (tê tê, cầy hương, rắn...)  được dùng làm thực phẩm tại Chợ hải sản Hoa Nam, Vũ Hán. Chủng thứ hai ở châu Âu, biến đổi từ chủng đầu tiên từ Trung Quốcvà được phát hiện vào tháng 2.2020. So với chủng đầu tiên, chủng virus Corona này mất một đoạn nucleotide dài 382 ký tự trong bộ gien.

     CẤU TRÚC SINH HỌC

    SARS-CoV-2 hình cầu, đường kính ~ 125 mm, phủ đầy gai. Gai  - Spike nhìn như vương miện, hay hào quang. Hạt virion không có màng tế mà chỉ có vỏ ,vỏ bao sợi đơn  ARN cung protein. Lớp vỏ ngoài là lớp kép lipit và protein, S -Protein tạo nên cấu trúc gai “Spike”, rất mảnh.
   Chức năng của các protein
* S – Protein:  là kháng nguyên kích thích kháng thể trung hòa.  Có vai trò receptor gắn và hợp nhất với màng tế bào vật chủ, giúp virus  xâm nhập vào trong và  là mục tiêu quan trọng của  Lympho loại  gây độc tế bào.
* M - Protein : là protein cấu trúc chính của vỏ, khiến virion có hình cầu. M - Protein ham gia  làm nhiệm vụ lắp ráp virus mới.
* N - Protein:liên kết bộ gen virus thành cấu trúc kiểu chuỗi hạt nucleocapsid. Có vai trò liên kết RNA của virus với AND của tế bào chủ, để tổng hợp RNA mới của virus. N - Protein tương tác với protein M giúp cho sự nảy chồi của virus.
* E - Protein : trong SARS-CoV, protein E cùng với M và N là cần thiết để lắp ráp và giải phóng virus.
* HE- glycoprotein ( Hemagglutinin-Esterase): HE- protein phi cấu trúc có vai trò tăng cường sự xâm nhập của virus qua trung gian protein S và giúp virus xâm nhập vào tế bào niêm mạc
*Các protein phi cấu trúc khác có vai trò trong đảm bảo các hoạt động của virus




CƠ CHẾ BỆNH LÝ
1.Phase xâm nhập
SARS-CoV-2 gắn những gai protein S lên thụ thể ACE2, có rất nhiều  trên bề mặt màng tế bào niêm mạc đường hô hấp của vật chủ. Chúng trình diện kháng nguyên và  trung hoà màng tế bào để chui được vào trong tế bào
( Thụ thể được sử dụng để xâm nhập vào tế bào người, khác nhau với mỗi loại coronavirus: Peptidase trong đa số các coronavirus,
và MERS-CoV ;  sử dụng trong SARS-CoV ,HCoV-NL63 , SARS-CoV là men chuyển angiotensin  được gọi là 2ACE2)

2.Phase nhân lên: chúng tổng hợp ra sợi ARN thông tin, để tổng hợp ra các protein cấu trúc và phi cấu trúc, Tiếp đó chúng tạo ra một sợi ARN âm làm khuôn để tổng hợp tiếp các sợi ARN dương con.
3. Phase lắp ráp: khi đã đầy đủ vật liệu protein và chất liệu di truyền, bộ gen của virut được bao bọc bởi protein N thành các Nucleocapsid. Protein M phối hợp với protein E thành lớp màng  bọc lấy Nucleocapsid. Sau đó protein S được gắn vào lớp màng .
4.Phase giải phóng : số lượng lớn các virion được vận chuyển đến bề mặt tế bào vật chủ  trong các túi và được giải phóng bởi exocytosis.
     Nếu virus vẫn xâm nhập vào tế bào chủ, mà protein S không đưa đến bề mặt tế bào chủ để  trình diện kháng nguyên, tạo miễn dịch. Sẽ hình thành các tế bào đa nhân khổng lồ, cho phép virus lây lan và tồn tại trong cơ thể bị nhiễm bệnh mà không bị hệ miễn dịch phát hiện hoặc bị vô hiệu hóa bởi các kháng thể đặc hiệu. 

     KHẢ NĂNG HOẠT ĐỘNG VÀ GÂY BỆNH
    SARS-CoV-2 ở bên ngoài vật chủ trong trạng thái không hoạt động. Chúng không có những dấu hiệu của sự sống ( không có trao đổi chất, không chuyển động, không sinh sản) và có thể duy trì tình trạng này trong thời gian dài.
    SARS-CoV-2 xâm nhập được vào tế bào vật chủ, ngay lập tức virrus chuyển đổi thành một dạng vật thế hoạt động tích cực. Chúng cướp protein cùng các vật liệu, chiếm đoạt ribosom, chèn RNA của nó vào DNA của tế bào chủ để tự tổng hợp ARN và protein vỏ, nhân lên hàng ngàn lần hạt virus mới.Trong vài giờ một virus có thể tạo ra 10.000 bản sao của chính nó. Sau vài ngày cơ thể người đã có hàng triệu hạt virus
    Khi một tế bào ở phổi đã chứa quá nhiều virus, bị vỡ ra, thì các virus lại tiếp tục tấn công vào các tế bào khác, cứ liên tục và nhanh chóng như vậy, khiến lớp vi mao trong phổi người bệnh bị tổn thương bong tróc.
    Lúc này, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách sản sinh thêm nhiều bạch cầu chuyên diệt virus, tạo thêm các kháng thể. Ở một số bệnh nhân sự phản ứng thái quá của hệ thống miễn dịch gây nên phản ứng viêm không đặc hiệu
- Xung huyết, phù nề dọc cơ quan hô hấp
- Viêm phế quản xuất tiết
- Viêm phế quản lan toả có giả mạc hoại tử
- Tắc nghẽn phế quản do tiết dịch
- Màng phổi bị bong tróc từng mảng...
Và có thể  sôc quá mẫn, gây tử vong cho bệnh nhân 

      MỨC ĐỘ LÂY NHIỄM NHANH VÀ MẠNH
     SARS-CoV-2  lây nhiễm nhanh và mạnh hơn SARS -CoV vì các lý do sau :
+ SARS-CoV-2 có đột biến protein S ở các “ spike”, nên độ bám dính vào niêm mạc đường hô hấp cao 100-1.000 lần hơn SARS-CoV .
+ SARS-CoV-2 có một khiếm khuyết trên bộ gen, đã làm cho chúng không nhân bản nhanh như các virus SAR-CoV hay MERS-CoV hay H5N1, nên thời gian ủ bệnh tương đối lâu, có khi lên đến 14 ngày.
     Cũng do nhân bản chậm nên có đến 51 - 60% % nhiễm mà không triệu chứng. Một số người lại triệu chứng rất nhẹ. Hai nhóm này  làm cho dịch bệnh âm thầm lan ra ngoài cộng đồng,  đến một lúc nào đó sẽ bùng phát dịch.
+ SARS-CoV-2 có đột biến mang gen tương tự như các gene tìm thấy ở HIV (họ Retoviridae) và Ebola (họ Filoviridae). Có thể là lý do tại sao SARS-CoV-2 dễ lây nhiễm hơn các Coronavirus khác, vì HIV và Ebola cũng là những loại dễ lây lan
+ SARS -CoV tập trung và gây tổn thương mô đường hô hấp dưới, có các triệu chứng viêm phổi nghiêm trọng hơn so với bệnh do SARS-CoV-2,  nên người bệnh thường đến viện sớm và nhiều hơn, dễ cách ly biệt lập hơn.
  + SARS-CoV-2 gây bệnh cả đường hô hấp dưới và trên mũi, họng, phế quản. Chúng ra ngoài dễ và nhiều hơn ,nên  lây lan dễ dàng ( giống cúm mùa) và nhanh hơn hẳn SARS-CoV. 

PHÒNG KHÁM BỆNH ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP Bác sĩ Mai Đà Nẵng 

MỜI BAN ĐÓN XEM : 
* DỊCH TỄ BỆNH  SARS-CoV-2 
* TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
* ĐIỀU TRỊ 
* PHÒNG BỆNH  






CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn