BỆNH HÔ HẤP » Viêm phế quản

VIÊM PHẾ QUẢN - CHỮA ĐÔNG Y


BS Phạm Thị Mai -  Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng ,  VIÊM PHẾ QUẢN - CHỮA ĐÔNG Y. Nguyên nhân bên ngoài do phong , hàn , nhiệ.t, táo  đơn thuần hoặc phối hợp với nhau gây bệnh tại phê. Điều kiện gây bệnh : bên trong do Tỳ , Phế , Thận hư yếu.  Khi bệnh trở thành mãn tính , sẽ làm Tỳ , phế , Thân suy yếu thêm, tạo vòng xoắn bệnh lý , làm cho bệnh ngày càng nặng thêm. Trong chẩn đoán bát cương của viêm phế quản, thì  HƯ - THỰC  là cặp bát cương quan trọng nhất...

VIÊM PHẾ QUẢN - CHỮA ĐÔNG Y
BS Phạm Thị Mai -  Nguyên trưởng khoa Đông y - Bệnh Viện Đà Nẵng 

     Viêm phế quản là tình trạng viêm nhiễm cấp hay mãn tính niêm mạc cây khí phế quản.
     Viêm phế quản là bệnh thường hay gặp. Y học cổ truyến gọi là chứng khái thấu, đàm ẩm.
     Nguyên nhân bên ngoài:  do phong, hàn, thấp, nhiệt, táo đơn thuần hoặc phối hợp với nhau gây bệnh tại phế.
     Điều kiện gây bệnh bên trong:  do Tỳ , Phế , Thận hư yếu. 
     Khi bệnh trở thành mãn tính Tỳ, Phế, Thân suy yếu thêm, tạo vòng xoắn bệnh lý, làm cho bệnh ngày càng nặng thêm.

     Trong chẩn đoán bát cương của viêm phế quản, thì  HƯ - THỰC  là cặp bát cương quan trọng nhất  sau đó mới đến  HÀN -NHIỆT , BIỂU - LÝ , ÂM DƯƠNG
     Bài viết sau đây về viêm phế quản, được  chia 2 mục lớn , và trong đó là các mục nhỏ. Sự phân chia này có tính tương đối.
     Trên thực tế  thường gặp Hư - Thực thác tạp, Biểu - Lý đồng bệnh ,  Hàn - Nhiệt kiêm chứng.
 Do đó người thầy thuốc cần khám xét kỹ và theo dõi diễn biến sát, để ra y lệnh hợp lý.


I. THỰC CHỨNG 


1. Phong hàn - biểu chứng
      * Triệu chứng: sợ lạnh, phát sốt. không khát, chảy nước mũi, ngạt mũi , đờm trắng, Rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù. ( do phong hàn phạm phế vệ  biểu chứng )
  Ho, khò khè ( do phế khí mất tuyên giáng )

       * Pháp trị:  Sơ phong tán hàn, tuyên phế
        * Bài thuốc
          HẠNH TÔ TÁN  xem  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-h-ha.html
* Gia giảm
+ Sốt cao, sợ lạnh, gia Sài hồ, Cát căn, Hoàng cầm để giải cơ thanh nhiệt,
+ Đau đầu : gia Xuyên khung thông lạc trị đau đầu
+ Kiêm thấp ngực đầy, rêu lưỡi cáu bợn, mạch nhu gia Xương truật, Hậu phác.

         BÀI THUỐC CHỮA VPQ PHONG HÀN  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-n-nam-duoc-than-hieu-ho-hap.html
        CHỈ THẤU TÁN  ( CHỈ KHÁI TÁN ) xem  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-ch-chi-chi.htm
        TÔ TỬ GIÁNG KHI THANG ( Ho suyễn hàn đàm ) xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-1.html
         TIỂU THANH LONG THANG  ( thuỷ ẩm, suyễn )  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-tieu.html

2.  Phong nhiệt
        Phong nhiệt phạm phế vệ - biểu chứng 
         * Triệu chứng:  Sốt, nhức đầu, ra mồ hôi, nước mũi đặc, họng đau, chất lưỡi đỏ, mạch phù sác ( Phong nhiệt phạm vào Phế vệ.) 
            Ho khạc đờm đặc vàng, miệng khô , khát nước (do tân dịch bị mất).

         * Pháp trị: Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế
         * Bài thuốc
            TANG CÚC ẨM   xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-1.html
            Gia giảm : Đờm nhiều vàng dính, sốt cao : bỏ tang diệp, cúc hoa, bạc hà, ngưu bàng thêm Hoàng cầm 12, Ngư tinh thảo 20-40
           
        Nhiệt độc phạm tạng phế - lý chứng
            VĨ KINH THANG  xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-v.html

3. Tào khí - biểu chứng
        * Triệu chứng:  Sốt, nhức đầu, người đau mỏi. (Táo uất phần Phế vệ). 
                               Ho khan hay ho ít đờm mà đờm dính. 
Miệng khô, mũi khô, họng khô, đầu lưỡi đỏ khô, mạch phù sác. (Tân dịch giảm sút).
         * Pháp trị: Thanh phế nhuận táo chỉ khái
         * Bài thuốc   
          TANG HẠNH THANG
 http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-1.html
         THANH TÁO CỨU PHẾ THANG  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-thanh-phe.html
          Gia giảm  Đờm khó khạc gia Bối mẫu, Qua lâu để nhuận phế hoá đờm

4. Đàm nhiệt phạm phế khí - lý chứng
       Lâm sàng gặp trong bệnh viêm phế quản cấp tính, viêm phế quản phổi.
             *  Đàm nhiệt  phạm phế khí ( đau ngực, ho khạc, đờm vàng đặc, khí suyễn, mạch hoạt, sác.)  
      - Pháp trị: Thanh phế tiết nhiệt, hoá đàm  
      MA HẠNH THẠCH CAM THANG  gia Bối mẫu, Qua lâu , Ngưu bàng tử, Đông qua nhân, Liên kiều, Hoàng cầm.http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-m.html
      - Gia giảm: Miệng khát, gia Lô căn, Thiên hoa phấn Tiện bí bụng trướng gia Đại hoàng, Qua lâu nhân.
            Đàm nhiệt phạm tạng phế
       BỐI MẪU QUA LÂU THANG http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bao.html
      TIỂU HÃM HUNG THANG  
             * Phế  đàm nhiệt, hao tổn tân dich nhiều ( môi miệng
 họng khô, rêu lưỡi vàng khô, rất khát nước).
        - Pháp chữa: thanh phế, nhuận táo, hóa đàm 
        
TƯ ÂM THANH PHẾ THANG  xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-t-tieu.html
              
5.  Đàm thấp
      * Chủ chứng : Tức ngực, ho, hen, suyễn, đờm dễ khạc, . (Đàm thấp làm Phế khí không tuyên giáng, nôn mửa, Rêu lưỡi dính, mạch hoạt. (Đàm thấp bên trong).
 
      * Pháp chữa: Ôn hóa thấp đàm, chỉ khái
          BÀI THUỐC CHỮA VPQ ĐÀM THẤP  xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-n-nam-duoc-than-hieu-ho-hap.html
.----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

II. HƯ CHỨNG

1.Thể Phế khí hư
         Chủ chứng:  ho không có sức, tiếng ho yếu nhỏ, hơi thở ngắn, tiếng nói nhỏ, sắc mặt trắng bệch 
         Pháp chữa: Bổ ích Phế khí. Dùng bài :
         BẢO NGUYÊN THANG http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-bao.html
NGỌC BÌNH PHONG TÁN
QUẾ CHI GIA HOÀNG KỲ THANG

2. Thể Phế âm hư
      Viêm phế quản mạn tính, dãn phế quản, lao phổi có hội chứng phế âm hư, táo đàm
      * Pháp chữa: Tư dưỡng Phế âm, tư âm giáng hỏa
      * Bài thuốc :
       SA SÂM MACH ĐÔNG THANG .http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-s.html
      NHUẬN PHẾ THANG ( NHUẬN PHẾ ẨM ) http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-n-nhuan.html

3.Thể Tỳ Phế đều hư 
        Tỳ vị dương hư sinh đàm thấp, ảnh hưởng phế gây ho đờm nhiều, loãng hoặc nôn ra nước trong
         Pháp chữa: ÔN bổ tỳ vị. ích phế.tiêu đàm . Dùng bài
         LÝ TRUNG HOÁ ĐÀM HOÀN   xem  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-l.html
        LÝ TRUNG GIÁNG ĐÀM HOÀN  ( có kèm ho đơm suyễn )  xem  http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-l.html
                         
4.Thể Phế Thận dương hư
Pháp chữa: Ôn thận nạp khí, bổ phế khí.
HỮU QUY ẨM gia giảm
BÁT VỊ QUẾ PHỤ gia giảm

 5a. Thể  phế thận âm hư thấp đàm thịnh
        Nguyên nhân do Phế âm hư suy, Phế mất sự nhu nhuận nên hư nhiệt từ trong sinh ra,
       * Triệu chứng: Ho khan ít đờm, hoặc trong đờm có lẫn máu, miệng khô, họng khô, ngũ tâm phiền nhiệt sốt âm về chiều, đạo hãn, gò má đỏ, lưỡi đỏ, ít rêu mạch tế sác
       * Lâm sàng: bệnh phổi mãn tính, COPD phế thận âm hư,  lao phổi, viêm phế quản mãn, dãn phế quản ...
         Phép trị: dưỡng âm thanh phế , tiêu đàm
 KIM THUỶ LỤC QUÂN TIỄN   Gia : Thục địa , Quế nhục. Ho nôn mửa , suyễn nghịch, nhiều đàm. Xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-k-kim.html
 NHẤT ÂM TIỄN  xem   http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-n-nhat-1.html
  
5b. Thể  phế thận âm hư nhiệt đàm
         Phế thận âm hư,  hư hỏa bốc lên sinh ra hầu họng đỏ đau, ho khó thở, đàm vàng có máu, lòng bàn tay bàn chân nóng, lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác
        * Lâm sàng: lao phổi, viêm phế quản mạn tính, viêm họng , dãn phế quản có hội chứng phế thận âm hư
        * Pháp trị : dưỡng âm thanh nhiệt nhuận phế hóa đàm. Dùng bài
BÁCH HỢP CỐ KIM THANG xem http://suckhoeloisong.vn/news/view/bai-thuoc-van-b-1.html


Để lại tin nhắn để được tư vấn