THƠ HAY

UI UI UI ... CẢI LÙI


CHUNG ĐÔ  : Đau đầu nhức óc giả làm vui/ Tiếng Việt ngàn năm lại cải lùi  / Tai bịt buồn nghe câu khựa núi/ Mồm che biếng nói tiếng bành chui/ Bùi Hiền ném đá đê đầu cúi / Ngọc Đại tung mù giả mắt đui/ Sự nghiệp đào bồi không lẽ trụi / Phải chăng cũng tại mấy thầy dùi!
 UI UI UI ... CẢI LÙI 

NGÁN NGẪM


Đau đầu nhức óc giả làm vui

Tiếng Việt ngàn năm lại cải lùi 
Tai bịt buồn nghe câu khựa núi
Mồm che biếng nói tiếng bành chui
Bùi Hiền ném đá đê đầu cúi
Ngọc Đại tung mù giả mắt đui
Sự nghiệp đào bồi không lẽ trụi 
Phải chăng cũng tại mấy thầy dùi!
CHUNG ĐÔ Chung Đỗ 
(5.9.2018)

VỨT BỎ

Có hỏi cho nhiều chỉ mất vui
Thì nên ẩn dật để xin lùi
Im như Khỉ Đột ngồi trên núi
Nín tựa Cù Lần ở đất chui
Chẳng chộ bàng quan nheo giả cúi
Không nhìn lẳng lặng nhắm vờ đui
Mai rồi hóa sỏi lăn trơ trụi
Trống ngược kèn xuôi vứt bỏ dùi

Nguyễn Kim Tuyến 05/09/2018


 

CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC

Trong những ngày vừa qua, dư luận của người Việt Nam trong và ngoài nước xôn xao về cách đọc và đánh vần trong cuốn sách Tiếng Việt 1 theo Công nghệ giáo dục mà cha đẻ của nó là giáo sư - tiến sĩ khoa học Hồ Ngọc Đại.
Có điều lạ, theo cách lý giải thì đây là chương trình dạy thực nghiệm nhưng nó lại tồn tại những 40 năm (bắt đầu triển khai thí điểm từ năm 1978). Nếu là thí điểm thì phải có giới hạn cụ thể về thời gian, phải được đánh giá một cách nghiêm túc về kết quả để quyết định đưa vào chương trình dạy chính thức hoặc loại bỏ nó.
Cũng trong tiến trình cải cách Tiếng Việt thì bắt đầu từ năm 2000, Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng bộ sách (do giáo sư- tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết tổng chủ biên) cho chương trình phổ thông, gọi là chương trình đại trà. Như vậy là hiện tại giáo dục của chúng ta đang áp dụng đồng thời hai bộ sách cho cùng một mục tiêu giáo dục là chương trình đại trà (cải cách lần hai) với thời gian tính đến nay là 18 năm và chương trình Công nghệ giáo dục với thời gian thí điểm tính đến nay là... 40 năm!

Với Công nghệ giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo có văn bản hướng dẫn, địa phương đăng ký áp dụng, đối tượng trực tiếp là học sinh và phụ huynh của các em thì không có quyền chọn lựa!

Đi sâu vào tìm hiểu thì thấy dư luận đang rất băn khoăn bởi ba vấn đề chính: nhìn ô vuông (tròn, tam giác...) đọc chữ; cách đánh vần; nội dung bài giảng. Và cũng có ba luồng ý kiến xung quanh những vấn đề này: gay gắt lên án; biện minh; thế nào cũng được. Chúng ta hãy nhìn nhận một cách khách quan từng vấn đề:

1. Việc nhìn ô vuông đọc chữ:
Theo lý giải thì ở những bài học đầu của lớp 1, các em chưa biết đọc chữ và chỉ có thể học thuộc lòng. Giáo viên sẽ cho các em học thuộc một câu thơ, sau đó gán cho mỗi tiếng trong câu thơ đó bằng một hình, những tiếng giống nhau thì hình được tô màu giống nhau, học sinh sẽ ghi nhớ câu thơ và nhìn vào dãy ô vuông, xem mỗi ô một tiếng rồi đọc thành câu thơ hoàn chỉnh.
Đây chính thức là học vẹt và áp dụng một cách máy móc. Chúng ta đều biết, đặc điểm của từ tiếng Việt là đơn âm tiết, mỗi từ được phát âm bằng một tiếng nên không cần phải tách âm và ký âm bằng một hình vẽ. Theo nguyên tắc viết chữ thì giữa mỗi từ sẽ có một khoảng trống, không thể lẫn được. Hoặc để tạo sự phân định trực quan thì có thể dùng dấu sổ (\) để phân tách. Với cách dạy này, ngay từ buổi học đầu tiên các em đã được biến thành cái máy, cứ nhìn thấy hai dòng ô vuông trên sau dưới tám là có thể cất giọng đọc ngay: 
Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ!

2. Việc phát âm và đánh vần:
* Sử dụng các tổ hợp vần ghép:
- ia, ya iê, yê, đều đọc là ia, chẳng hạn:
Khuya: khờ-u-ia-khuya
Tiên: tờ-ia-nờ-tiên
Tuyên: tờ-u-ia-nờ-tuyên
- ua, uô đều đọc là ua, chẳng hạn:
Muôn: mờ-ua-nờ-muôn
Thuốc: thờ-ua-cờ-thuốc
- ưa, ươ đều đọc là ưa, chẳng hạn:
Hương: hờ-ưa-ngờ-hương
Nước: nờ-ưa-cờ-nước
Riêng vần ghép uơ (chẳng hạn như trong từ huơ) không thấy hướng dẫn đánh vần.
Như vậy là không tuân theo quy tắc một chữ một cách đọc.

Theo ý tưởng của tác giả thì các em trên cơ sở tiếng mà tai tiếp nhận sẽ phân tách thành âm và vần, cho rằng đó là cách tiếp cận của nhà ngôn ngữ học, và không có từ nào các em không viết được.
Song đối với tiếng Việt thì không có từ nào nói được mà không viết được, tức là bất cứ từ nào cũng có thể dùng chữ để diễn đạt. Các em học chữ để viết lại tiếng chứ không cần các em nghe tiếng lạ để đặt ra chữ viết tương ứng. Nên chăng trả lại cho các em tư cách là học sinh thay vì là nhà ngôn ngữ!

* Đồng nhất cách đọc các âm c-k-qu:
Với lý giải là khi đọc lên các âm trên đều phát âm là "cờ" nên quy định chung một cách đánh vần, chẳng hạn:
cờ-a-ca (ca)
cờ-e-ke (ke)
cờ-ua-cờ-cuốc (quốc)
Rồi sẽ quy định cụ thể khi nào dùng c, khi nào dùng k, và khi nào thì dùng qu!
Liệu có tiện dụng hơn chăng? Và liệu có sự nhầm lẫn giữa cách hiểu chữ và âm/phiên âm ở đây không? Trong bất kỳ ngôn ngữ nào cũng có trường hợp một âm nhiều cách viết và cũng có trường hợp nhiều âm một cách viết, song không thể tùy tiện quy chúng về một cách đánh vần được. Chưa kể tới âm c (cờ) và qu (quờ) có cách phát âm hoàn toàn khác nhau, cả về âm thanh, đến hình thức phát âm và sự đóng mở của cơ quan phát âm.

3. Nội dung của bài giảng:
Rất nhiều trích dẫn được đưa ra từ sách Tiếng Việt 1 - Công nghệ giáo dục đề cập tới sự bất ổn của nó:
- Dùng cờ Trung Quốc để minh họa, liệu đây có phải sự vô tình, sơ ý? Tại sao sách Tiếng Việt mà không dùng cờ Việt Nam? Đặc biệt trong những lúc nhạy cảm như thế này càng dễ gây công phẫn dư luận.
- Dùng những sự vât, sự việc không mang tính phổ biến, ví dụ: quả bứa, tổ cò, con rơi (viết sai chính tả), gà qué... mà ngay cả người lớn nhiều trải nghiệm cũng có khi chỉ nghe chứ chưa gặp. Hay như dùng từ khó như: khuýt khuỳn khuỵt... Phải chăng là muốn khoe kiến thức sâu rộng của người biên soạn?
- Dùng những hình ảnh phi giáo dục, chẳng hạn: ăn cứt gà.
- Dùng cách xưng hô thiếu văn hóa mày - tao... với lý giải rằng giáo viên sẽ lấy đó làm bài học để dạy các em những điều cần tránh. Liệu giáo viên của chúng ta có thực sự được đào tạo để làm điều đó? Và nếu có thì liệu những lời nói của giáo viên tác động mạnh hơn hay những hình ảnh đó ám ảnh trong suy nghĩ non nớt của các em mạnh hơn?

Giáo dục là sự nghiệp của toàn dân, giáo sư Đại nghĩ gì khi nói cha mẹ đừng can thiệp vào việc học của con? Vâng, nếu một xã hội văn minh thì phụ huynh có thể yên tâm hoàn hoàn khi giao trọng trách dạy dỗ con em của họ cho ngành giáo dục. Nhưng thử hỏi các vị đang nghĩ gì, đang làm gì, có được chút tư cách nào để nhân dân đặt niềm tin hay không?

Trẻ em là tương lai đất nước, các vị đừng làm tội nghiệp chúng thêm nữa, đừng chỉ vì hư danh và tiền bạc mà làm què quặt, lệch lạch cả một tương lai của dân tộc!


NƯỚC CẢ NHỜN

Dũi ngập đầu quân... dẫu ngập đùi
Rụi hồ đang ngún, rạng hồ đui
Hàm nhoi chớ kể chờ nhoi hám
Túi thụt liền xoay tiến thụt lùi
Cho nước cả nhờn cha nước cỏ
Cúi mè ranh bợn cánh mè rui
Chài buông dữ nhỉ chừ buông dãi
Bụi mép chành ra bạnh mép chùi

Nguyễn Quốc Bình

 



 
CÁC BÀI KHÁC
Để lại tin nhắn để được tư vấn